Metamorfoze znanstvene fantastike: o poetici i povijesti jednog književnog žanra

Description

Iako je odavno prepoznat u međunarodnim razmjerima, rad hrvatskog teoretičara književnosti i kulture Darka Suvina još uvijek nije dovoljno poznat u Hrvatskoj jer autor svoje tekstove već četiri desetljeća piše i objavljuje uglavnom na engleskom jeziku. Još za boravka u domovini počeo je istraživati znanstvenu fantastiku, objavivši niz književnoznanstvenih eseja u časopisu Umjetnost riječi te antologiju "Od Lukijana do Lunjika" opremljenu i temeljitim književnopovijesnim pregledom tog žanra. I svoju svjetsku reputaciju nakon odlaska u inozemstvo primarno je gradio tekstovima o znanstvenoj fantastici, što je rezultiralo i nizom djela među kojima je najvažnija knjiga Metamorphoses of Science Fiction (1979.). Suvin napušta zastarjele poglede na SF kao marginalni, trivijalni žanr; za njega je i inače hijerarhija među žanrovima rezultat kriterija koje nameću nositelji društvene moći. Ova knjiga determinira teorijske pretpostavke poetike žanra te donosi analize reprezentativnih autora znanstvene fantastike. Ona ima u svjetskim razmjerima pionirsku ulogu u afirmaciji vrijednosti žanra te je nezaobilazna u svakom ozbiljnijem teorijskom pristupu znanstvenoj fantastici. Sadržaj Predgovor (Prof. dr. Carlo Pagetti) ...................................... 11 Autorov uvod za hrvatskog čitaoca ...................................... 19 I: POETIKA ........................................................................... 33 1. Začudnost i spoznaja......................................................... 35 2. SF i genološka džungla...................................................... 53 3. Definicija književnog žanra utopije: nešto povijesne semantike, nešto genologije, jedan prijedlog i jedan pledoaje ............................................................................... 79 4. SF i- novum......................................................................... 111 II: POVIJEST ......................................................................... 139 Uvod u povijest starije SF ....................................................... 141 5. Alternativni otok ............................................................... 145 6. Zaokret prema anticipaciji: radikalna rapsodija i romantički ustuk ............................................................... 177 7. Liberalizam prigušuje anticipaciju: strojevi koji vezuju prostor ................................................................................. 215 8. Anticipacija prodora sunca kroz oblake: san, vizija - ili mora? .............................................................................. 247 Uvod u povijest novije SF........................................................ 291 9. Wells kao prekretnica u tradiciji SF ................................ 295 10. Vremenski stroj naspram Utopije kao strukturni modeli za SF................................................................................... 313 11. Ruska SF i njezina utopijska tradicija ............................. 341 12. Karei Čapek, ili Tuđinci među nama.............................. 375 13. Bibliografija ........................................................................ 391 14. Indeks imena ...................................................................... 429