H ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Pωσία

Description

[...] Στο έργο του "Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία" ο Λένιν έδωσε βαθιά ανάλυση της κοινωνικο-οικονομικής διάρθρωσης του τσιφλικάδικου νοικοκυριού και περιέγραψε το χαρακτήρα της εξέλιξής του μετά τη μεταρρύθμιση. Ο Λένιν έδειξε, ότι στο τσιφλικάδικο νοικοκυριό συνδυάζονταν τότε το σύστημα της ξεπληρωμής με δουλιά και το κεφαλαιοκρατικό σύστημα οικονομίας, ότι το σύστημα ξεπληρωμής με δουλιά είναι άμεση επιβίωση της οικονομίας που στηρίζεται στην αγγαρεία και που επικρατούσε στην περίοδο της δουλοπαροικίας. Με την ανάπτυξη της εμπορευματικής οικονομίας και την αποσύνθεση της αγροτιάς το σύστημα της ξεπληρωμής με δουλιά εκτοπιζόταν βαθμιαία από το κεφαλαιοκρατικό σύστημα οργάνωσης του τσιφλικάδικου νοικοκυριού. Ξεσκεπάζοντας την εξιδανίκευση από τους φιλελεύθερους ναρόντνικους του συστήματος ξεπληρωμής με δουλιά και των άλλων υπολειμμάτων της δουλοπαροικίας, ο Λένιν έδειξε πειστικά, ότι τα υπολείμματα της δουλοπαροικίας (ξεπληρωμή με δουλιά και αγγαρεία προς όφελος του τσιφλικά για διάφορα "οτρέζκι", αλληλέγγυα ευθύνη, υψηλοί φόροι, στέρηση των αγροτών από το δικαίωμα να διαθέτουν ελεύθερα τη γη τους, να μετακινούνται και να μετοικούν ελεύθερα, καθώς και η ανισότιμη θέση τους σ' ό,τι αφορά τα δικαιώματα του πολίτη κτλ.) αποτελούσαν βαρύ ζυγό για την αγροτιά της τσαρικής Ρωσίας. [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης) Πρόλογος I. Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ. Το προτσές διαμόρφωσης της εσωτερικής αγοράς για τη μεγάλη βιομηχανία Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Κεφάλαιο Ι. Τα θεωρητικά λάθη των ναρόντνικων οικονομολόγων I. Ο κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας Αύξηση του αριθμού των κλάδων της βιομηχανίας Η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς σαν συνέπεια του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας Η εκδήλωση αυτού του προτσές στη γεωργία Οι αντιλήψεις των ναρόντνικων οικονομολόγων II. Η αύξηση του βιομηχανικού πληθυσμού σε βάρος του γεωργικού Η αναγκαία σχέση αυτού του φαινομένου με τη φύση της εμπορευματικής και κεφαλαιοκρατικής οικονομίας III . Η καταστροφή των μικροπαραγωγών Η λαθεμένη αντίληψη των ναρόντνικων Η αντίληψη του συγγραφέα του «Κεφαλαίου» γι' αυτό το ζήτημα IV. Η θεωρία του ναροντνικισμού ότι είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί η υπεραξία Η ουσία της θεωρίας των κ. κ. Β. Β. και Ν. —ον και το λάθος της Ο λαθεμένος συσχετισμός της «εξωτερικής αγοράς» με το ζήτημα της πραγματοποίησης Επιπόλαια εκτίμηση των αντιφάσεων του καπιταλισμού από τους συγγραφείς που αναφέρθηκαν πιο πάνω V. Οι απόψεις του Α. Σμίθ για την παραγωγή και την κυκλοφορία όλου του κοινωνικού προϊόντος στην κεφαλαιοκρατική κοινωνία και η κριτική των απόψεων αυτών από τον Μαρξ Η παράλειψη από τον Α. Σμίθ του σταθερού κεφαλαίου Η επίδραση αυτού του λάθους πάνω στη θεωρία του εθνικού εισοδήματος VΙ. Η θεωρία της πραγματοποίησης του Μαρξ Οι βασικές αφετηρίες της θεωρίας του Μαρξ Η πραγματοποίηση του προϊόντος στην απλή αναπαραγωγή Το κυριότερο συμπέρασμα από τη θεωρία της πραγματοποίησης του Μαρξ Η σημασία της παραγωγικής κατανάλωσης Η αντίφαση ανάμεσα στην τάση για απεριόριστη ανάπτυξη της παραγωγής και στον περιορισμένο χαρακτήρα της κατανάλωσης VII. Η θεωρία για το εθνικό εισόδημα Ο Προυντόν Ο Ροντμπέρτους Οι σύγχρονοι οικονομολόγοι Ο Μαρξ VIII. Γιατί η εξωτερική αγορά είναι αναγκαία για το κεφαλαιοκρατικό έθνος; Οι αίτιες που κάνουν αναγκαία την εξωτερική αγορά Η εξωτερική αγορά και η προοδευτικότητα του καπιταλισμού IX. Συμπεράσματα από το I κεφάλαιο Συνόψιση των θέσεων που αναλύθηκαν πιο πάνω Η ουσία του ζητήματος της εσωτερικής αγοράς Κεφάλαιο ΙΙ. Η αποσύνθεση της αγροτιάς I. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για τη Νοβορόσσιγια Οι οικονομικές ομάδες της αγροτιάς Η εμπορευματική γεωργία και η αγοραπωλησία της εργατικής δύναμης Η ανώτερη ομάδα? η συγκέντρωση της γης 64, των ζώων και των σύνεργων 64-65, ανώτερη παραγωγικότητα της εργασίας Οι συλλογισμοί του κ. Β. Β. για την έλλειψη αλόγων στους αγρότες Η μίσθωση των εργατών γης και οι συλλογισμοί του κ. Β. Β. γι’ αυτό το φαινόμενο Η κατώτερη ομάδα της αγροτιάς? η εκμίσθωση της γης Η μεσαία ομάδα και η αστάθειά της Οι κ. κ. Β. Β. και Κάρισεφ για τη μίσθωση γης από τους αγρότες Η στάση των ναρόντνικων απέναντι στη μελέτη του κ. Πόστνικοφ II. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για το κυβερνείο Σαμάρας Στοιχεία για την οικονομία των διάφορων ομάδων της αγροτιάς του νομού Νοβοουζένσκ Γαιοχτησία και γαιοχρησία από τις διάφορες ομάδες Ο κ. Κάρισεφ για τη μίσθωση της γης και τις τιμές των σιτηρών Η μισθωτή εργασία? η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς με την αποσύνθεση της αγροτιάς Το αγροτικό προλεταριάτο στο κυβερνείο Σαμάρας III. Τα στατιστικά στοιχειά των ζέμστβο για το κυβερνείο Σαράτοφ Στοιχεία για την οικονομία των διάφορων ομάδων Η μίσθωση των εργατών γης Τα «επαγγέλματα» στη στατιστική των ζέμστβο Οι γαιομισθώσεις Οι συλλογισμοί των κ. κ. Κάρισεφ, Ν.—ον και Μαρές για τις γαιομισθώσεις Σύγκριση του νομού Καμίσιν με τους άλλους νομούς Η σημασία της ταξινόμησης των αγροτικών νοικοκυριών IV. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για το κυβερνείο Πέρμ Στοιχεία για την οικονομία των διάφορων ομάδων Η μίσθωση των εργατών γης και των μεροκαματιάρηδων και η σημασία της Η λίπανση της γης Τα τελειοποιημένα εργαλεία Οι εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις V. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για το κυβερνείο Οριόλ Στοιχεία για την οικονομία των διάφορων ομάδων Η λειψή εικόνα της αποσύνθεσης σύμφωνα με τα στοιχεία για το κυβερνείο Οριόλ VI. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για το κυβερνείο Βορόνεζ Οι μέθοδοι ταξινόμησης στις συλλογές για το κυβερνείο Βορόνεζ Στοιχεία για το νομό Ζαντόνσκ Τα επαγγέλματα VII. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για το κυβερνείο Νίζνι Νόβγκοροντ Στοιχεία για τις όμάδες νοικοκυριών σε τρεις νομούς VIII. Επισκόπηση των στατιστικών στοιχείων των ζέμστβο για τα άλλα κυβερνεία Το κυβερνείο Νόβγκοροντ, νομός Ντεμιάνσκ Το κυβερνείο Τσερνίγκοφ, νομός Κοζέλετς Το κυβερνείο Γενισέι Το κυβερνείο Πολτάβας, τρεις νομοί Το κυβερνείο Καλούγκας Το κυβερνείο Τβέρ IX. Συνόψιση των στατιστικών στοιχείων των ζέμστβο που εξετάσαμε πιο πάνω για την αποσύνθεση της αγροτιάς Οι μέθοδοι της συνόψισης Συνοπτικός πίνακας και διάγραμμα και Ανάλυση ορισμένων στηλών του διαγράμματος 125 και Σύγκριση των διάφορων περιοχών σύμφωνα με το βαθμό της αποσύνθεσης X. Συνοπτικά στοιχεία της στατιστικής των ζέμστβο και της στρατιωτικής απογραφής των αλόγων Τα στοιχεία της στατιστικής των ζέμστβο για 112 νομούς 21 κυβερνείων Τα στοιχεία για τη στρατιωτική απογραφή των αλόγων σε 49 κυβερνεία της Ευρωπαϊκής Ρωσίας Η σημασία αυτών των στοιχείων XI. Σύγκριση των στρατιωτικών απογραφών των αλόγων του 1888-1891 και του 1896-1900 Στοιχεία για 48 κυβερνεία της Ευρωπαϊκής Ρωσίας Στατιστικές ασκήσεις των κ. κ. Βιχλιάγεφ και Τσερνένκοφ XII. Τα στατιστικά στοιχεία των ζέμστβο για τους προϋπολογισμούς των Αγροτών Ο χαρακτήρας των στοιχείων και οι μέθοδοι επεξεργασίας τους (Α). Γενικά αποτελέσματα των προϋπολογισμών Το μέγεθος των εξόδων και των εσόδων Η σύνθεση των εξόδων Η σύνθεση των εσόδων Το ποσοστό του χρηματικού μέρους του προϋπολογισμού Η σημασία των φόρων (Β). Ο χαρακτηρισμός της γεωργίας που ασκούν οι αγρότες Γενικά στοιχεία για τα νοικοκυριά Η περιουσία και τα σύνεργα Τα έξοδα του νοικοκυριού Το εισόδημα από τη γεωργία Μια φαινομενική εξαίρεση (Γ). Ο χαρακτηρισμός του βιοτικού επιπέδου Τα έξοδα για την τροφή σε είδος Τα έξοδα για την τροφή σε χρήμα Τα υπόλοιπα έξοδα για την ατομική κατανάλωση Τα έξοδα σε χρήμα για την ατομική και παραγωγική κατανάλωση Ο κ. Ν. —ον για το ανώτερο «στρώμα» της αγροτιάς Η σύγκριση του βιοτικού επιπέδου των αγροτών και των εργατών γης Οι μέθοδοι του Μ. Στσερμπίνα XIII. Συμπεράσματα από το II κεφάλαιο Η σημασία της εμπορευματικής οικονομίας 1) Οι κεφαλαιοκρατικές αντιθέσεις μέσα στην κοινότητα 2) «Η αποαγροτοποίηση» 3) Πως χαρακτηρίζεται αυτό το προτσές στο «Κεφάλαιο» 4) Η αγροτική κεφαλαιοκρατία 5) Το αγροτικό προλεταριάτο. Ο ευρωπαϊκός τύπος του χωρικού εργάτη με γεωργικό κλήρο 6) Η μεσαία αγροτιά 7) Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς για τον καπιταλισμό 8) Η ανάπτυξη της αποσύνθεσης, Η σημασία των μετοικήσεων 9) Το εμπορικό και το τοκογλυφικό κεφάλαιο. Πως τοποθετεί το ζήτημα αυτό η θεωρία. Η σύνδεση αυτών των μορφών του κεφαλαίου με το βιομηχανικό κεφάλαιο 10) Η ξεπληρωμή με δουλιά και η επίδραση της στην αποσύνθεση της αγροτιάς Κεφάλαιο III. Το πέρασμα των γαιοχτημόνων από την οικονομία που στηρίζεται στην αγγαρεία, στην κεφαλαίο κρατική οικονομία I. Τα βασικά γνωρίσματα της οικονομίας που στηρίζεται στην αγγαρεία Η ουσία του φεουδαρχικού οικονομικού συστήματος και οι συνθήκες που επικρατούσαν σ’ αυτό II. Ο συνδυασμός του συστήματος οικονομίας που στηρίζεται στην αγγαρεία και του κεφαλαιοκρατικού συστήματος οικονομίας Τα υπολείμματα του παλιού συστήματος μετά τη μεταρρύθμιση Το σύστημα της ξεπληρωμής με δουλιά και το κεφαλαιοκρατικό σύστημα Η συγκριτική εξάπλωση των δυο συστημάτων Το πέρασμα του συστήματος της ξεπληρωμής με δουλιά στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα III. Ο χαρακτήρας του συστήματος της ξεπληρωμής με δουλιά Τα είδη της ξεπληρωμής με δουλιά Οι μισθώσεις σε είδος και η σημασία τους Η πληρωμή της εργασίας στο καθεστώς της ξεπληρωμής με δουλιά Η προσωπική εξάρτηση στο σύστημα της ξεπληρωμής με δουλιά Γενική εκτίμηση της ξεπληρωμής με δουλιά IV. Η παρακμή του συστήματος της ξεπληρωμής με δουλιά Τα δυο είδη της ξεπληρωμής με δουλιά Η σημασία της αποσύνθεσης της αγροτιάς Η γνώμη του κ. Στέμπουτ Οι κρίσεις του τύπου V. Η θέση των ναρόντνικων σ’ αυτό το ζήτημα Εξιδανίκευση του συστήματος της ξεπληρωμής με δουλιά Ο συλλογισμός του κ. Καμπλουκόφ VI. Η ιστορία του νοικοκυριού του Ενγκελγκάρντ Η αρχική κατάσταση του νοικοκυριού και ο χαρακτήρας των βαθμιαίων αλλαγών του VII. Η χρησιμοποίηση μηχανών στην αγροτική οικονομία Οι τέσσερις περίοδοι στην ανάπτυξη της παραγωγής γεωργικών μηχανών Οι ελλείψεις της επίσημης στατιστικής Στοιχεία για τη χρησιμοποίηση των διάφορων γεωργικών μηχανών VIII. Η σημασία των μηχανών στην αγροτική οικονομία Ο κεφαλαιοκρατικός χαρακτήρας της χρησιμοποίησης των μηχανών Τα αποτελέσματα της χρησιμοποίησης των μηχανών Η ασυνέπεια των ναρόντνικων IX. Η μισθωτή εργασία στη γεωργία Τα «αγροτικά πλανόδια επαγγέλματα» η σημασία τους οι διαστάσεις τους Ο αριθμός των αγρεργατών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ρωσία X. Η σημασία της ελεύθερης μισθωτής εργασίας στη γεωργία Η κατάσταση των άγρεργατών Ιδιαίτερες μορφές μίσθωσης Η κατάσταση των εργατών στους μικρούς και στους μεγάλους νοικοκυρέους Τα έμβρυα του κοινωνικού ελέγχου Η εκτίμηση της έξοδού για γεωργικές δουλιές από τους ναρόντνικους Κεφάλαιο IV. Η ανάπτυξη της εμπορευματικής γεωργίας I. Γενικά στοιχεία για τη γεωργική παραγωγή στη Ρωσία μετά τη μεταρρύθμιση και για τις μορφές της εμπορευματικής γεωργίας Η παραγωγή δημητριακών και πατάτας στα χρόνια 1864-1866, 1870-1879, 1883-1887 και 1885-1894 Η πατατοκαλλιέργεια και η σημασία της Οι περιοχές τής εμπορευματικής γεωργίας Οι συλλογισμοί του κ. Καμπλουκόφ II. Η περιοχή της εμπορευματικής παραγωγής σιτηρών Η μετατόπιση του κύριου κέντρου της σιτοπαραγωγής Τι σημασία των ακρινών περιοχών σαν αποικιών Ο κεφαλαιοκρατικός χαρακτήρας της γεωργίας σ' αυτή την περιοχή III. Η περιοχή της εμπορευματικής κτηνοτροφίας. Γενικά στοιχεία για την ανάπτυξη της γαλακτοκομίας Η σημασιακής κτηνοτροφίας στις διάφορες περιοχές Ο υπολογισμός των κ. κ. Κοβαλέβσκι και Λεβίτσκι Η ανάπτυξη της τυροκομίας Οι ελλείψεις των επίσημων στοιχείων Η τεχνική πρόοδος IV. Συνέχεια. Η οικονομία του τσιφλικάδικου νοικοκυριού στην περιφέρεια που περιγράφουμε Η ορθολογιστική οργάνωση της γεωργίας Τα «κέντρα συγκέντρωσής γάλακτος» και η σημασία τους Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς Ο ερχομός των αγρεργατών στα βιομηχανικά κυβερνεία Πιο ισόμετρη κατανομή των εργασιών στη διάρκεια του χρόνου Η εξάρτηση των μικρών γεωργών και η εκτίμηση αυτού του γεγονότος από τον κ. Β. Β. V. Συνέχεια. Η αποσύνθεση της αγροτιάς στην περιοχή της γαλακτοκομίας Η κατανομή των αγελάδων στους αγρότες Λεπτομέρειες για το νομό Πετρούπολης «Τα προοδευτικά ρεύματα στο αγροτικό νοικοκυριό» Η επίδραση αυτής της προόδου πάνω στη φτωχολογιά VI. Η περιοχή της λιναροπαραγωγής Η ανάπτυξη της εμπορευματικής λιναροπαραγωγής Η ανταλλαγή ανάμεσα στα διάφορα είδη της εμπορευματικής γεωργίας «Τα αντίθετα άκρα» στη λιναροπαραγωγική περιοχή Οι τεχνικές βελτιώσεις VII. Η βιομηχανική επεξεργασία αγροτικών προϊόντων Η σημασία της εργοστασιακής ή τεχνικής επεξεργασίας των αγροτικών προϊόντων 1) Οινοπνευματοποιία Η διάδοση της αγροτικής οινοπνευματοποιίας Η ανάπτυξη της παραγωγής οινοπνεύματος από πατάτα και η σημασία της 2) Παραγωγή ζάχαρης από ζαχαρότευτλα Η αύξηση της παραγωγής ζαχαρότευτλων Η πρόοδος της κεφαλαιοκρατικής γεωργίας 3) Η παραγωγή αμύλου από πατάτες Η ανάπτυξή της Τα δυο προτσές στην ανάπτυξη αυτού του κλάδου Το επάγγελμα της παραγωγής αμύλου στο κυβερνείο Μόσχας Στο κυβερνείο Βλαντίμιρ 4) Η ελαιοπαραγωγή Το διπλό προτσές ανάπτυξης αυτού τού κλάδου «Βιοτέχνες»-ιδιότητες ελαιοτριβείων 5) Η καπνοπαραγωγή VIII. Η εμπορευματική λαχανοκομία και δενδροκομία. Το νοικοκυριό των προαστίων Η ανάπτυξή της εμπορευματικής δενδροκομίας και λαχανοκομίας Οι αγρότες λαχανοκηπουροί των κυβερνείων Πετρούπολης, Μόσχας και Γιαροσλάβλ Η λαχανοκομία με θερμοκήπια Η εμπορευματική καλλιέργεια πεπονοειδών Το νοικοκυριό των προαστίων και οι ιδιομορφίες του IX. Συμπεράσματα για τη σημασία του καπιταλισμού στη ρωσική γεωργία 1) Για τη μετατροπή της γεωργίας σε επιχείρηση 2) Η ιδιομορφία τού καπιταλισμού στη γεωργία 3) Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς για τον καπιταλισμό 4) Ο προοδευτικός ιστορικός ρόλος του καπιταλισμού στη ρωσική γεωργία X. Οι θεωρίες των ναρόντνικων για τον καπιταλισμό στη γεωργία. «Η Απελευθέρωση της χειμερινής περιόδου» Η στενότητα και η σχηματικότητα αυτής της θεωρίας Η παράλειψη από τη θεωρία αυτή των πιο σοβαρών πλευρών του προτσές XI. Συνέχεια. — Η κοινότητα. — Οι Αντιλήψεις του Μαρξ για τη μικρή γεωργία. — Η γνώμη του Ένγκελς για σύγχρονη κρίση της αγροτικής οικονομίας Η λαθεμένη τοποθέτηση από τους ναρόντνικους του ζητήματος της κοινότητας Η μη κατανόηση απ’ αυτούς ενός χωρίου του «Κεφαλαίου» Η εκτίμηση που κάνει ο Μαρξ για τη γεωργία των αγροτών Η εκτίμηση του αγροτικού καπιταλισμού από τον Μαρξ Μια αποτυχημένη περικοπή του κ. Ν. —ον Κεφάλαιο V. Τα πρώτα στάδια του καπιταλισμού στη βιομηχανία I. Η οικοτεχνία και η χειροτεχνία Τα υπολείμματα της οικοτεχνίας Ο βαθμός διάδοσης της χειροτεχνίας τα βασικά γνωρίσματά της II. Οι μικροί εμπορευματοπαραγωγοί στη βιοτεχνία. Το συντεχνιακό πνεύμα στους μικροβιοτέχνες Το πέρασμα από τη χειροτεχνία στην εμπορευματική παραγωγή Ο φόβος του συναγωνισμού III. Η αύξηση των μικρών βιοτεχνιών μετά τη μεταρρύθμιση. Οι δυο μορφές αυτού του προτσές και η σημασία του Οι αιτίες της αύξησης των μικρών βιοτεχνιών Η εγκατάσταση των βιοτεχνών στις ακρινές περιοχές Η αύξηση των μικρών βιοτεχνιών στον τοπικό πληθυσμό Η μετατόπιση του κεφαλαίου η σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην αποσύνθεση της αγροτιάς και στην αύξηση των μικρών βιοτεχνιών IV. Η αποσύνθεση των μικρών εμπορευματοπαραγωγών. Τα στοιχεία των απογραφών των βιοτεχνικών νοικοκυριών στο κυβερνείο Μόσχας Η τοποθέτηση του ζητήματος Μέθοδοι επεξεργασίας των στοιχείων Συνοπτικός πίνακας και διάγραμμα Συμπεράσματα: Η μισθωτή εργασία Η παραγωγικότητα της εργασίας τα εισοδήματα Η μικροαστική συγκρότηση των βιοτεχνικών επαγγελμάτων V. Η απλή κεφαλαιοκρατική συνεργασία Η σημασία της και η επίδρασή της στην παραγωγή Οι συνεταιρισμοί VI. Το εμπορικό κεφάλαιο στις μικροβιοτεχνίες Οι συνθήκες που γεννούν τον προαγοραστή Οι εμπόρισσες στη δαντελοποιία Παραδείγματα για την οργάνωση της πούλησης Οι απόψεις των ναρόντνικων Οι μορφές του εμπορικού κεφαλαίου VII. «Η βιοτεχνία και η γεωργία» Τα στοιχεία του πίνακα Η γεωργία των μισθωτών εργατών Οι «εργάτες γης» Άλλα στοιχεία για τη βιοτεχνία και τη γεωργία Η διάρκεια της εργάσιμης περιόδου Συμπέρασμα VIII. «Ο συνδυασμός της βιοτεχνίας με τη γεωργία» Η θεωρία των ναρόντνικων Οι μορφές συνδυασμού της βιοτεχνίας με τη γεωργία και ή διαφορετική τους σημασία IX. Μερικές παρατηρήσεις για την προκεφαλαιοκρατική οικονομία του χωριού μας Κεφάλαιο VI. Η κεφαλαιοκρατική μανουφακτούρα και η κεφαλαιοκρατική δουλιά στο σπίτι I. Η γέννηση της μανουφακτούρας και τα βασικά της γνωρίσματα Η έννοια της μανουφακτούρας Η διπλή προέλευσή της και η σημασία της II. Η κεφαλαιοκρατική μανουφακτούρα στη ρωσική βιομηχανία 1) Υφαντουργία 2) Άλλοι κλάδοι υφαντουργικής βιομηχανίας. Η κετσεδοποιία 3) Η παραγωγή καπέλων και κασκέτων, η παραγωγή ειδών από κανάβι και η σχοινοποιία 4) Οι βιοτεχνίες κατεργασίας ξύλου 5) Η επεξεργασία ζωικών προϊόντων. Η βυρσοδεψία και η παραγωγή γουναρικών 6) Οι υπόλοιποι κλάδοι επεξεργασίας ζωικών προϊόντων 7) Οι κλάδοι επεξεργασίας ορυκτών 8) Οι κλάδοι επεξεργασίας μετάλλων. Οι βιοτεχνίες του Πάβλοβο 9) Άλλοι κλάδοι επεξεργασίας μετάλλων 10) Η χρυσοχοΐα, οι κλάδοι που παράγουν σαμοβάρια και φυσαρμόνικες III. Η τεχνική στη μανουφακτούρα, ο καταμερισμός της εργασίας και η σημασία του Η παραγωγή με το χέρι η μαθήτευση ο καταμερισμός της εργασίας σαν προκαταρκτικό στάδιο προς τη μεγάλη μηχανική βιομηχανία η επίδρασή του πάνω στους εργάτες IV. Ο εδαφικός καταμερισμός της εργασίας κι ο χωρισμός της γεωργίας από τη βιομηχανία Η γνώμη του κ. Χαριζομένοφ Τα μη γεωργικά κέντρα Ο μεταβατικός χαρακτήρας της μανουφακτούρας Το ανέβασμα του πολιτιστικού επιπέδου του πληθυσμού V. Η οικονομική συγκρότηση της μανουφακτούρας Η κατάσταση της παραγωγής Η κρίση των κ. κ. Οβσιάνικοφ και Χαριζομένοφ VI. Το εμπορικό και το βιομηχανικό κεφάλαιο στη μανουφακτούρα. Ο «προαγοραστής» κι ο «φαμπρικάντης» Η σχέση ανάμεσα στα μεγάλα και στα μικρά εργαστήρια Το λάθος των ναρόντνικων VII. Η κεφαλαιοκρατικοί δουλιά στο σπίτι σαν εξάρτημα της μανουφακτούρας Η διάδοσή της τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά της οι όροι της διάδοσής της η σημασία της για τη θεωρία του υπερπληθυσμού VIII. Τί είναι «βιοτεχνία»; Μερικά συμπερασματικά στοιχεία της στατιστικής των βιοτεχνών Η επικράτηση των εργατών που δουλεύουν για τους κεφαλαιοκράτες Ο ακαθόριστος χαρακτήρας της έννοιας «βιοτέχνης» και η κατάχρηση αυτού του όρου Κεφάλαιο VII. Η ανάπτυξη της μεγάλης μηχανικής βιομηχανίας I. Η επιστημονική έννοια της φάμπρικας και η σημασία της στατιστικής για τις «φάμπρικες και τα εργοστάσια» II. Η στατιστική μας για τις φάμπρικες και τα εργοστάσια Οι πηγές της Οι εκδόσεις της περιόδου 1860-1870 Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της «Στρατιωτικής-στατιστικής συλλογής» Ο «Οδηγός» του κ. Ορλόφ Οι «Συλλογές» της διεύθυνσης εμπορίου και μανουφακτούρας Η «Συλλογή στοιχείων για τη Ρωσία στα χρόνια 1884/85»? τα λάθη του κ. Κάρισεφ Τα στοιχεία των στατιστικών επιτροπών των κυβερνείων Ο «Κατάλογος» Αυξάνει τάχα ο αριθμός των φάμπρικων στη Ρωσία; III. Η ανάλυση των ιστορικοστατιστικών στοιχείων για την ανάπτυξη της μεγάλης βιομηχανίας 1) Υφαντουργικοί κλάδοι 2) Κλάδοι κατεργασίας ξύλου 3) Επιχειρήσεις παραγωγής χημικών προϊόντων, επεξεργασίας ζωικών προϊόντων και κεραμικής 4) Κλάδοι μεταλλουργίας 5) Κλάδοι επισιτιστικής βιομηχανίας 6) Κλάδοι παραγωγής προϊόντων που υπόκεινται στον ειδικό φόρο κατανάλωσης και οι υπόλοιποι κλάδοι 7) Συμπεράσματα IV. Η ανάπτυξη της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής βιομηχανίας Τα Ουράλια και οι ιδιομορφίες τους Ο Νότος Ο Καύκασος Μεγάλα και μικρά ανθρακωρυχεία στο λεκανοπέδιο του Ντονέτς Η σημασία των στοιχείων για την ανάπτυξη της μεταλλευτικής βιομηχανίας V. Αυξάνει άραγε ο αριθμός των εργατών στις μεγάλες κεφαλαιοκρατικές επιχειρήσεις; Στοιχεία για τα χρόνια 1865 και 1890 Η λαθεμένη μέθοδος των ναρόντνικων VI. Η στατιστική των ατμοκινητήρων Στοιχεία για τα χρόνια 1875-1878 και 1892 VII. Η αύξηση των μεγάλων εργοστασίων Στοιχεία για τα χρόνια 1866, 1879, 1890 και 1894/95 Οι μεγάλες επιχειρήσεις στην εργοστασιακή και στη μεταλλευτική βιομηχανία Τα λάθη του κ. Ν. —ον VIII. Η εδαφική κατανομή της μεγάλης βιομηχανίας Στοιχεία για τα σπουδαιότερα κέντρα της εργοστασιακής βιομηχανίας στα χρόνια 1879 και 1890 Τρεις τύποι κέντρων Η ταξινόμηση των κέντρων Η ανάπτυξη των αγροτικών βιομηχανικών κέντρων και η σημασία τους IX. Η ανάπτυξη της δασικής βιομηχανίας και της βιομηχανίας οικοδομικών υλών Η ανάπτυξη της δασικής βιομηχανίας Η οργάνωσή της Η ανάπτυξη του καπιταλισμού και της βιομηχανίας οικοδομικών υλών X. Εξάρτημα της φάμπρικας XI. Ο πλήρης χωρισμός της βιομηχανίας από τη γεωργία Το λάθος των ναρόντνικων Στοιχεία της υγειονομικής στατιστικής των ζέμστβο της Μόσχας XII. Τα τρία στάδια ανάπτυξης του καπιταλισμού στη ρωσική βιομηχανία Η σύνδεση ανάμεσα σ’ όλα τα στάδια Οι ιδιομορφίες της τεχνικής Η ανάπτυξη των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων Ο χαρακτήρας της ανάπτυξης της βιομηχανίας Ο χωρισμός της βιομηχανίας από τη γεωργία Η διαφορά στις βιοτικές συνθήκες Η ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς Κεφάλαιο VIII. Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς I. Η ανάπτυξη της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων Η ανάπτυξη του σιδηροδρομικού διχτύου των υδάτινων μεταφορών του εμπορίου και των τραπεζών II. Η ανάπτυξη του εμπορικοβιομηχανικού πληθυσμού 1) Η ανάπτυξη των πόλεων 2) Η σημασία του εσωτερικού εποικισμού 3) Η ανάπτυξη των βιομηχανικών και εμπορικό βιομηχανικών κωμοπόλεων και κεφαλοχωριών 4) Πλανόδια μη γεωργικά επαγγέλματα Πλανόδια μη γεωργικά επαγγέλματα η έκτασή τους και η ανάπτυξή τους ο προοδευτικός τους ρόλος η εκτίμησή τους από τους ναρόντνικους συγγραφείς III. Η ανάπτυξη της χρησιμοποίησης της μισθωτής εργασίας Ο κατά προσέγγιση αριθμός των μισθωτών εργατών Ο κεφαλαιοκρατικός υπερπληθυσμός Το λάθος των ναρόντνικων IV. Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς για την εργατική δύναμη Οι κυριότερες μετακινήσεις των μισθωτών εργατών σε σχέση με το μέγεθος του μεροκάματου Ο σχηματισμός της εσωτερικής αγοράς Η θεωρία του Ν. —ον V. Η σημασία των ακρινών περιοχών. Εσωτερική ή εξωτερική αγορά; Η τάση του καπιταλισμού για εξάπλωση Το παράδειγμα του Καυκάσου Οι δυο πλευρές του προτσές του σχηματισμού της αγοράς VI. Η «αποστολή» του καπιταλισμού Το ανέβασμα της παραγωγικότητας της κοινωνικής εργασίας Η κοινωνικοποίηση της εργασίας Οι αιτίες της διαφωνίας μας με τους ναρόντνικους Παραρτήματα: I. Συνοπτικός πίνακας στατιστικών στοιχείων για τα μικρά βιοτεχνικά επαγγέλματα της υπαίθρου του κυβερνείου Μόσχας (για το κεφάλαιο V, σελ. 356) ανάμεσα στις σελίδες II. Συλλογή στατιστικών στοιχείων για την εργοστασιακή βιομηχανία της Ευρωπαϊκής Ρωσίας (για το κεφάλαιο VII, σελ. 476) III. Τα σπουδαιότερα κέντρα της εργοστασιακής βιομηχανίας στην Ευρωπαϊκή Ρωσία (για το κεφάλαιο VII, σελ. 544) II. ΑΚΡΙΤΗ ΚΡΙΤΙΚΗ. (Απ’ αφορμή το άρθρο του κ. Π. Σκβορτσόφ «Ο φετιχισμός του εμπορεύματος», στο 12ο τεύχος του περιοδικού «Ναούτσνογε Ομποζρένιγε» του 1899) I II III Σημειώσεις Ευρετήριο φιλολογικών εργασιών και πηγών που παραθέτει περικοπές τους ή αναφέρει ο Β. I. Λένιν Ευρετήριο ονομάτων Ημερομηνίες από τη δουλιά του Β. I. Λένιν για τη συγγραφή του βιβλίου «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία» ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Πορτραίτο του Β. I. Λένιν. -1897 Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του βιβλίου του Β. I. Λένιν «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία». —1899 Το εξώφυλλο της δεύτερης έκδοσης του βιβλίου του Β. I. Λένιν «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία» με την ιδιόχειρη υπογραφή του συγγραφέα. — 1908 Το εξώφυλλο της δεύτερης γερμανικής έκδοσης (1872) του πρώτου τόμου του «Κεφαλαίου» του Κ. Μαρξ, που χρησιμοποίησε ο Β. I. Λένιν Το εξώφυλλο της γερμανικής έκδοσης (1885) του δεύτερου τόμου του «Κεφαλαίου» του Κ. Μαρξ, που χρησιμοποίησε ο Β. I. Λένιν Το εξώφυλλο της γερμανικής έκδοσης (1894) του πρώτου μέρους του III τόμου του «Κεφαλαίου» του Κ. Μαρξ, που χρησιμοποίησε ο Β. I. Λένιν Οι σελίδες 276-277 της στατιστικής συλλογής του κυβερνείου Πολτάβας (τόμ. XIV, 1894) με σημειώσεις του Β. I. Λένιν Διάγραμμα που παριστάνει τους πίνακες Α και Β υποκεφάλαιο IX κεφάλαιο II Μια σελίδα από ένα τετράδιο του Β. I. Λένιν με αποσπάσματα και υπολογισμούς από το βιβλίο του Ν. Λ. Μπλαγκοβέστσενσκι «Γενική συλλογή στατιστικών στοιχείων» (1893) Η σελίδα 96 του περιοδικού «Νατσάλο» τεύχος 3 του 1899, όπου δημοσιεύτηκαν τα πρώτα 6 υποκεφάλαια του III κεφαλαίου από το βιβλίο του Β. I. Λένιν «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία» Πίνακας για τη διάδοση των διάφορων συστημάτων οικονομίας στη Ρωσία που έφτιαξε ο Β. I. Λένιν πάνω στη σελ. 170 της συλλογής «Η επίδραση των σοδιών και των τιμών των σιτηρών σε μερικές πλευρές της ρωσικής εθνικής οικονομίας», τόμ. I, Πετρούπολη 1897 Διάγραμμα των συνολικών στοιχείων του πίνακα βιοτεχνιών, που δίνει το υποκεφάλαιο IV, κεφάλαιο V Γραφική παράσταση της οργάνωσης στην κετσεδοποιία Η σελίδα 499 της δεύτερης έκδοσης (1872) του πρώτου τόμου του «Κεφαλαίου» του Κ. Μαρξ με σημειώσεις του Β. I. Λένιν Η σελίδα 405 του βιβλίου «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία» (δεύτερη έκδοση του 1908) με παρατηρήσεις του Β. I. Λένιν Ταξινόμηση των πόλεων της Ευρωπαϊκής Ρωσίας, που έκανε ο Β. I. Λένιν, με βάση τα στοιχεία της απογραφής του πληθυσμού το 1897 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ