τάξη μέσα από το χάος

Description

Βιβλίο-ορόσημο στο χώρο της επιστημονικής σκέψης, η «Τάξη μέσα από το χάος» αποτέλεσε το έναυσμα για την επανεξέταση της ίδιας της επιστήμης, των στόχων, των μεθόδων, της φιλοσφοφίας και κοσμοθεωρίας της. Ο βραβευμένος με το Νόμπελ Χημείας 1977 Ίλυα Πριγκοζίν, σε συνεργασία με την Ιζαμπέλ Στέντζερς, αμφισβητώντας με πρωτότυπα επιχειρήματα το νευτονικό πρότυπο, καταδεικνύει ότι στο μεγαλύτερο μέρος της η πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από αταξία, ανομοιότητα και μη γραμμικές σχέσεις. Συνεπώς, τα βιολογικά και τα κοινωνικά συστήματα είναι ανοιχτά και κάθε προσπάθεια να μελετηθούν με όρους μηχανιστικούς είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Η οξυδερκής όσο και προκλητική αυτή σκέψη επανατοποθετεί την επιστήμη και την ανθρωπότητα σ' έναν κόσμο αν-ισορροπίας, εξυπηρετώντας μια σπουδαία λειτουργία: "μας βοηθά" να δημιουργήσουμε νέα τάξη. (. . .) (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ) ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ, Δημήτρης Κατάκης 7 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ, Alvin Toffler 19 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: ΝΕΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΗ 39 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 45 βιβλίο ΠΡΩΤΟ: Η αυταπάτη της καθολικότητας κεφαλαίο a . Ο θρίαμβος της λογικής 73 1. Ο Νέος Μωυσής 73 2. Ένας Κόσμος ξένος στον 'Ανθρωπο 76 3. Η Νευτωνική Σύνθεση 84 4. Ο Πειραματικός Διάλογος 88 5. Ο Μύθος στις Απαρχές της Επιστήμης 92 6. Τα όρια της Κλασικής Επιστήμης 100 κεφαλαίο Β : Η ανακάλυψη της ταυτότητας του πραγματικού 107 1. Οι Νόμοι του Νεύτωνα 107 2. Κίνηση και Αλλαγή 113 3. Η θεωρία της Δυναμικής 120 4. Ο Δαίμονας του Ααπλάς 128 κεφαλαίο r : Οι δύο κουλτούρες 131 1. Ο Ντιντερό και ο Λόγος του Ζώντος 131 2. Η Κριτική Επικύρωση του Καντ 139 3. Φιλοσοφία της Φύσης; Χέγκελ και Bergson 143 4. Διαδικασία και Πραγματικότητα: Whitehead 148 5. «Ignoramus, Ignorabimus»: Η Τάση του Θετικισμού 151 6. Το Νέο Ξεκίνημα 154 15 ΤΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ βιβλίο ΔΕΥΤΕΡΟ: Η Επιστήμη του Πολύπλοκου κεφαλαίο δ : Ενέργεια και Βιομηχανική Εποχή 157 1. Θερμότητα, η Ανταγωνίστρια της Βαρύτητας 157 2. Η Αρχή της Διατήρησης της Ενέργειας 162 3. Οι θερμικές Μηχανές και το βέλος του Χρόνου 167 4. Από την Τεχνολογία στην Κοσμολογία 171 5. Η Γέννηση της Εντροπίας 173 6. Η Αρχή Τάξης του Boltzmann 179 7. Carnot και Δαρβίνος 185 κεφαλαίο Ε : Τα τρία στάδια της θερμοδυναμικής 189 1. Ροή και Δύναμη 189 2. Γραμμική Θερμοδυναμική 196 3. Μακριά από την Ισορροπία 199 4. Πέρα απ’ το Κατώφλι Χημικής Αστάθειας 206 5. Συνάντηση με τη Μοριακή Βιολογία 214 6. Διακλαδώσεις και Ρήξη της Συμμετρίας 223 7. Καταρρακτώδεις Διακλαδώσεις και Μεταπτώσεις στο Χάος 231 8. Από τον Ευκλείδη στον Αριστοτέλη 235 κεφαλαίο ΣΤ : Τάξη μέσω διακυμάνσεων 243 1. Διακυμάνσεις και Χημεία 243 2. Διακυμάνσεις και Συσχετίσεις 245 3. Η Ενίσχυση των Διακυμάνσεων 248 4. Δομική Σταθερότητα 257 5. Εξέλιξη Συντήρησης 260 6. Εξελικτική Ανάδραση 266 7. Εκπόνηση Μοντέλων Πολυπλοκότητας 273 8. Ένας Ανοιχτός Κόσμος 277 16 ΠΕΡ ΙΕΧΟΜΕΝΑ βιβλίο ΤΡΙΤΟ: Από το είναι στο γίγνεσθαι κεφαλαίο ζ . Ανακαλύπτοντας πάλι το Χρόνο 283 1. Αλλαγή Έμφασης 283 2. Το Τέλος της Καθολικότητας 288 3. Η Ανατολή της Κβαντικής Μηχανικής 289 4. Η Σχέση Αβεβαιότητας του Heisenberg 294 5. Η Χρονική Εξέλιξη των Κβαντικών Συστημάτων 298 6. Σύμπαν εκτός Ισορροπίας 302 κεφαλαίο Η : Η Σύγκρουση θεωριών 307 1. Πιθανότητα και Μη-αναστρεψιμότητα 307 2. Η Τομή του Boltzmann 315 3. Αμφισβήτηση της Ερμηνείας του Boltzmann 318 4. Δυναμική και Θερμοδυναμική: Δυο Χωριστοί Κόσμοι 323 5. Ο Boltzmann και το Βέλος του Χρόνου 331 κεφαλαίο Θ : Μη-αναστρεψιμότητα. Το εντροπικό φράγμα 335 1. Η Εντροπία και το Βέλος του χρόνου 335 2. Η Μη-αναστρεψιμότητα ως Διαδικασία Ρήξης της Συμμετρίας 338 3. Τα Όρια των Κλασικών Εννοιών 339 4. Η Ανανέωση της Δυναμικής 343 5. Από την Τυχαιότητα στη Μη-αναστρεψιμότητα 352 6. Το Εντροπικό Φράγμα 358 7. Η Δυναμική των Συσχετίσεων 361 8. Η Εντροπία ως Αρχή Επιλογής 367 9. Ενεργός Ύλη 369 17 ΤΑΞΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Από τη γη στον ουρανό - νέα μαγεία της φύσης 375 1. Ανοιχτή Επιστήμη 375 2. Χρόνος και Χρόνοι 378 3. Το Φράγμα της Εντροπίας 380 4. Το Εξελικτικό Παράδειγμα 382 5. Ηθοποιοί και Θεατές 384 6. Στρόβιλος σε Ταραχώδη Φύση 387 7. Πέρα από την Ταυτολογία 391 8. Η Δημιουργική Πορεία του Χρόνου 393 9. Η Ανθρώπινη Κατάσταση 398 10. Η Ανανέωση της Φύσης 399 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 401