Samo się nie myśli. Afekt w procesach poznawczych

Description

Główną osią badań prezentowanych w książce jest wyjaśnienie motywacyjnej roli nieuświadamianego afektu w procesach poznawczych, zarówno w kierunkowym uczeniu się, myśleniu, jak i w spostrzeganiu zagrożenia. Nie da się tych procesów zrozumieć bez odwołania się do wiedzy o kryteriach, wedle których zostają uruchomione, a więc o standardach i celach człowieka. Na przykład ratownik, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa plażowiczom, nieświadomie pozytywnie ocenia kąpiące się osoby, a to sprawia, że koncentruje na nich uwagę i śledzi ich zachowania. Dla wszelkiej motywacji najważniejsze jest wartościowanie i wynikające stąd zaangażowanie afektywne.Z Przedmowy Aliny KolańczykKsiążka dotyczy nieuświadomionych afektywnych mechanizmów samoregulacyjnych. Główna teza pracy głosi, że to nieuświadomiony afekt, będący pochodną nastawień motywacyjnych, steruje uwagą i w konsekwencji poznaniem i jego efektami. Zdaniem Autorów to nieuświadomiony afekt pełni także funkcję przełącznika procesów automatycznych na kontrolowane – to afekt decyduje o tym, co zostanie skierowane do uświadomionej obróbki poznawczej. Tezy te są oryginalne, choć dobrze teoretycznie uzasadnione.Z recenzji Małgorzaty KossowskiejPołączenie perspektywy psychologii różnic indywidualnych z perspektywą analizy procesów utajonych przyniosło wyniki bardzo interesujące od strony teoretycznej. Wyniki te zapewne sprowokują szerszą dyskusję dotyczącą podejmowanych zagadnień.Z recenzji Tomasza MaruszewskiegoKsiążka Profesor Aliny Kolańczyk stanowi podsumowanie prowadzonych od ponad 30 lat badań Autorki i jej zespołu nad wyjaśnianiem roli motywacyjnej nieuświadamianego afektu w przebiegu procesów poznawczych. Na rynku pojawia się nowa jakość: wyrafinowany model funkcjonowania afektu w regulacji zachowań celowych, model poparty licznymi eksperymentami, przeprowadzonymi zgodnie ze światowymi standardami w tej dziedzinie nauki.Z recenzji Hanny BryczAlina Kolańczyk – profesor psychologii, Kierownik Katedry Psychologii Ogólnej na Wydziale Zamiejscowym Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie. Jej zainteresowania dotyczą procesów poznawczych oraz emocjonalnych i afektywnych leżących u podstaw ludzkich działań. Autorka wielu książek oraz artykułów, między innymi: Intuicyjność procesów przetwarzania informacji (1991), Czuję, myślę, jestem. Świadomość i procesy psychiczne w ujęciu poznawczym (1999) czy Serce w rozumie. Afektywne podstawy orientacji w otoczeniu (współautorka i redaktorka; 2004). Okładka Karta tytułowa PRZEDMOWA Rozdział 1 AFEKTYWNA SAMOREGULACJA INTENCJONALNEGO POZNANIA  Alina Kolańczyk 1.1  CELE, STANDARDY REGULACJI ORAZ ICH ORGANIZACJA W PAMIĘCI 1.1.1  TRANSFER ZAANGAŻOWANIA W SYSTEMACH CELÓW I UWAGA 1.1.2  AUTOMATYCZNA SIŁA WOLI – MECHANIZMY AKTYWACYJNE I AFEKTYWNE 1.1.2.1  SAMOLUBNY CEL? 1.2  PROCESUALNE UJĘCIE SYSTEMU CELÓW 1.2.1  ZNACZENIE POTENCJAŁU MOTYWACYJNEGO CELÓW W PROCESIE MOTYWACYJNYM 1.2.2  CELE JAKO KRYTERIA WARTOŚCIOWANIA. SPUSTOWY MECHANIZM AFEKTYWNEJ SAMOREGULACJI 1.3  AFEKT JAKO ELEMENTARNA OPERACJA MOTYWACYJNA 1.3.1  AFEKT W PAMIĘCI SEMANTYCZNEJ 1.3.2  AFEKT JAKO POSTAWA VERSUS AFEKT NA USŁUGACH CELU1.3.2.1  AFEKTYWNE KOMPONENTY REPREZENTACJI PLANU DZIAŁANIA 1.4  STANDARDY JA I WARTOŚCIOWANIE 1.4.1  STANDARDY JA JAKO WYZNACZNIKI NASTAWIENIA PROMOCYJNEGO I PREWENCYJNEGO 1.4.2  STANDARDY JA JAKO WYZNACZNIKI NASTAWIENIA OBRONNEGO 1.4.3  JA ROBOCZE 1.5  ROBOCZA PAMIĘĆ CELÓW I REGULACJA AFEKTYWNA 1.5.1  PAMIĘĆ ROBOCZA JAKO PROCES REALIZACJI CELÓW 1.5.1.1  ZASOBOCHŁONNA KONTROLA REALIZACJI CELU I AUTOMATYCZNA KONTROLA KONFLIKTU POZNAWCZEGO 1.5.2  MODEL AFEKTYWNEJ REGULACJI PAMIĘCI ROBOCZEJ Rozdział 2 AFEKTYWNA SAMOREGULACJA MYŚLENIA Marta Roczniewska 2.1 WARTOŚCIOWANIE POJĘĆ PODCZAS REALIZACJI ZADAŃ 2.2  NASTAWIENIE REGULACYJNE A REALIZOWANIE ZADAŃ POZNAWCZYCH 2.3  BADANIA WŁASNE 2.3.1  BADANIE 1 I 2. ZADANIE DETEKCYJNE „KELNER W RESTAURACJI WEGETARIAŃSKIEJ”2.3.1.1  NASTAWIENIE PREWENCYJNE A OCENA OBIEKTÓW W ZADANIU DETEKCYJNYM.    WYNIKI BADANIA 1 2.3.1.2  NASTAWIENIE PROMOCYJNE A OCENA OBIEKTÓW W ZADANIU DETEKCYJNYM.    WYNIKI BADANIA 2 2.3.1.3  ZADANIE DETEKCYJNE – DYSKUSJA WYNIKÓW 2.3.2  BADANIE 3. ZADANIE DECYZYJNE „PODRÓŻNIK NA WYSPIE” 2.3.3  BADANIE 4. ZADANIE SELEKCYJNE WASONA    Marta Roczniewska i Alina Kolańczyk 2.3.3.1  ZAŁOŻENIA ZADANIA WASONA 2.3.3.2    BADANIE 4 – PROCEDURA I WYNIKI 2.4  PODSUMOWANIE WYNIKÓW W ŚWIETLE ZAŁOŻEŃ TEORETYCZNYCH. WNIOSKI Rozdział 3  AFEKTYWNA SAMOREGULACJA PROCESÓW PAMIĘCIOWYCH. PRZYPADEK ZAPOMINANIA WYWOŁANEGO PRZYPOMINANIEM Alina Kolańczyk, Marta Reszko 3.1  AFEKTYWNA SAMOREGULACJA OSIĄGANIA ODLEGŁEGO CELU 3.2  WSKAŹNIKI ZAPOMINANIA WYWOŁANEGO PRZYPOMINANIEM (RIF). JEDEN CZY DWA MECHANIZMY? 3.2.1  ROLA STEROWANIA UWAGĄ WYKONAWCZĄ W PARADYGMACIE RIF.    BADANIA PILOTAŻOWE3.2.1.1  PROCEDURA RIF W PILOTAŻOWYCH EKSPERYMENTACH 1 I 2 3.2.1.2  WYNIKI BADAŃ 1 I 2 3.2.2  AFEKTYWNE STEROWANIE UWAGĄ WYKONAWCZĄ W PARADYGMACIE RIF. BADANIE 3 3.2.1.2  WYNIKI DOTYCZĄCE SIŁY KONTROLI UWAGI I EFEKTU RIF W BADANIU 3 3.2.2.2  WYNIKI DOTYCZĄCE AFEKTYWNEGO ZARZĄDZANIA UWAGĄ W PARADYGMACIE RIF 3.2.3  AUTOMATYCZNE WYGASZANIE AKTYWIZACJI POJĘĆ W OBECNOŚCI KONFLIKTU. MECHANIZM ZAPOMINANIA INDUKOWANEGO PRZYPOMINANIEM (RIF) SENSU STRICTO 3.2.3.1  WYNIKI BADANIA 4 I WNIOSKI NA TEMAT AUTOMATYCZNEGO MECHANIZMU RIF. ZNACZENIE ZMIAN AFEKTYWNYCH 3.3  WNIOSKI Rozdział 4 AFEKTYWNY FILTR UWAGI W SPOSTRZEGANIU ZAGROŻENIA    Alina Kolańczyk, Marta Kwaśnik i Marta Roczniewska 4.1  SKĄD SIĘ BIORĄ CELE OBRONNE W SYTUACJI ZAGROŻENIA 4.2  STYLE SAMOREGULACJI DEFENSYWNEJ I NIEDEFENSYWNEJ A STANDARDY OBRONNE 4.3  MIKROGENEZA REAGOWANIA NA ZAGROŻENIE W ZALEŻNOŚCI OD STYLU AFEKTYWNEJ SAMOREGULACJI4.3.1    NIEJAWNE EWALUACJE CECH ODNOSZONYCH DO JA W ZALEŻNOŚCI OD STYLU RADZENIA SOBIE Z ZAGROŻENIEM. BADANIA 1–3 4.5.1.1  PRZEBIEG EKSPERYMENTÓW 4.3.1.2  NIEJAWNE EWALUACJE WAD W ZALEŻNOŚCI OD CZASU ICH EKSPOZYCJI I STYLU RADZENIA SOBIE Z ZAGROŻENIEM 4.3.1.3  NIEJAWNA EWALUACJA ZALET W ZALEŻNOŚCI OD CZASU ICH EKSPOZYCJI I STYLU RADZENIA SOBIE Z ZAGROŻENIEM 4.3.2  WNIOSKI DOTYCZĄCE MIKROGENEZY RADZENIA SOBIE Z ZAGROŻENIEM 4.4  ORIENTACJA UWAGI W ZALEŻNOŚCI OD STYLU SAMOREGULACJI AFEKTYWNEJ 4.4.1  WYNIKI 4.5  JAK DŁUGO SIĘ BRONIĘ, ZANIM ZOBACZĘ? 4.5.1  WYNIKI 4.6    AFEKTYWNA KONTROLA WAD W TRAKCIE DZIAŁANIA – RÓŻNICE INDYWIDUALNE 4.6.1  NIEJAWNA EWALUACJA WAD W TRAKCIE REALIZACJI CELU 4.7  SAMOREGULACJA AFEKTYWNA SPOSTRZEGANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA Rozdział 5 SAMO SIĘ NIE MYŚLI Alina Kolańczyk 5.1  ZGUBIONA PODMIOTOWOŚĆ 5.2  MYŚLENIE, PAMIĘTANIE I REGULACYJNA FUNKCJA AFEKTU 5.3  AFEKTYWNA REGULACJA PERCEPCJI ZAGROŻENIANOTY O WSPÓŁAUTORKACH BIBLIOGRAFIA Karta redakcyjna