Κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνου

Description

Μια επιλογή κειμένων από την ξένη κοινωνιολογική βιβλιογραφία για τον ελεύθερο χρόνο ίσως να ξενίζει σε μια εποχή όπου η κοινωνία μας καλείται να αντιμετωπίσει πολύ σπουδαία προβλήματα, όπως το οικονομικό και το πολιτικό αδιέξοδο, την αύξηση της ανεργίας, την αναποτελεσματική δράση του εκπαιδευτικού συστήματος, το "τέλος" των συλλογικών οραμάτων και την αβεβαιότητα για το μέλλον. Τι νόημα έχει ο ελεύθερος χρόνος σε μια τέτοια εποχή, και ακόμη, τι μπορεί να σημαίνει αυτή η σύνδεση ανάμεσα στην "ελευθερία" και το "χρόνο" όταν οι άνθρωποι δηλώνουν με ιδιαίτερη έμφαση ότι "δεν προλαβαίνουν να κάνουν τίποτα" ή ότι "δεν έχουν καθόλου χρόνο"; Αν, όμως, όπως παρατηρούσε ο Bachelard, "όσο πιο γεμάτος είναι ένας χρόνος τόσο πιο σύντομος φαίνεται", τότε μάλλον έχει ιδιαίτερη σπουδαιότητα το γεγονός ότι οι άνθρωποι, παρά την "κρίση" της εποχής, αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα τηλεοπτικά και άλλα θεάματα, στα ταξίδια και τις διακοπές, στις οικογενειακές συγκεντρώσεις, στις γιορτές και τη μαζική φυγή του Σαββατοκύριακου, στις εκδρομές και τις αθλητικές δραστηριότητες, στις βραδινές εξόδους και τις ποικίλες φιλικές και κοινωνικές συναναστροφές. Είναι περίεργο, κατά τη γνώμη μου, που αρκετοί κοινωνικοί επιστήμονες αρνούνται την ύπαρξη του ελεύθερου χρόνου ως κοινωνικού γεγονότος με βαρύνουσα σημασία στην καθημερινή ζωή. Ο ελεύθερος χρόνος, υποστηρίζουν ορισμένοι, είναι ανύπαρκτος, είναι μια φαντασίωση, μια αυταπάτη. Γι' αυτό και πολύ συχνά ο όρος "ελεύθερος" εμφανίζεται εντός εισαγωγικών ή αντικαθίσταται από τους όρους "διαθέσιμος", "αδέσμευτος" κλπ. [...] (Από τον πρόλογο της συγγραφέως) ΡΟΛΟΓΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Ι. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΙΙ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΟΡΩΝ ΚΕΙΜΕΝΑ: ΟΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΙ - ΘΟΡΣΤΑΪΝ ΒΕΜΠΛΕΝ: ΠΕΡΙΟΠΤΗ ΣΧΟΛΗ - ΓΙΟΧΑΝ ΧΟΥΙΖΙΝΓΚΑ: ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΡΙΣΜΑΝ: ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ: ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΖΩΡΖ ΦΡΙΝΤΜΑΝ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΑΛΑΙΝ ΤΟΥΡΑΙΝ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΜΑΡΙ-ΦΡΑΝΣΟΥΑΖ ΛΑΝΦΑΝ: ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΧΑΣΙΜΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ - ΖΑΝ ΜΠΩΝΤΡΙΓΙΑΡ: ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΩΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΖΟΦΡ ΝΤΥΜΑΖΝΤΙΕ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ - ΣΤΑΝΛΕΫ ΠΑΡΚΕΡ: ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΚΕΝΕΘ ΡΟΜΠΕΡΤΣ: ΣΧΟΛΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ - ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΛΑΛΙΒ ΝΤ’ ΕΠΙΝΕ: ΣΧΟΛΗ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ - ΖΙΛ ΠΡΟΝΟΒΟ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ - ΑΖΙΖ ΕΛ ΟΥΑΡΤΙ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΡΟΚΟ - ΝΙΚΟΛ ΣΑΜΥΕΛ: ΟΙ ΒΛΕΨΕΙΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΡΟΖΕ ΣΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ. . . ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΡΟΖΕ ΚΑΓΙΟΥΑ: ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ - ΠΩΛ ΓΙΟΝΕ: ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΑΤΟΦΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ Η ΝΕΑ ΟΥΤΟΠΙΑ - ΑΝΤΡΕ ΓΚΟΡΖ: Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑ-ΜΑΡΞΙΣΤΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ - ΜΙΣΕΛ ΜΑΦΕΖΟΛΙ: ΜΙΑ ΤΙΠΟΤΕΝΙΑ ΑΙΤΗΣΗ ΣΕ ΚΟΛΛΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΖΙΛ ΛΙΠΟΒΕΤΣΚΙ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ («ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ») ΤΗΣ ΥΠΕΡΟΧΗΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑΤΩΝ