Pomyśleć ekonomię od nowa. Przewodnik po głównych nurtach ekonomii heterodoksyjnej

Description

Nie tylko światowa ekonomia pogrążona jest w kryzysie. Swój kryzys przeżywa również sam sposób jej nauczania, a jego konsekwencje wykraczają daleko poza mury uniwersytetów. Materia, jaka jest nauczana, oraz forma jej przekazywania, kształtuje umysły przyszłych pokoleń ludzi polityki, a co za tym idzie, ma wpływ również na oblicze społeczeństw, w których żyjemy. My, 42 stowarzyszenia studentów ekonomii z 19 różnych państw, uważamy, że nadszedł czas na zmianę sposobu, w jaki powszechnie nauczana jest dziś ekonomia. Chcemy poddać krytyce fakt wyraźnej tendencji zawężania wykładanego programu, jakie postępowało przez ostatnie dwadzieścia lat. Ów brak intelektualnej heterogeniczności nie tylko wywiera hamujący wpływ na rozwój badań i edukacji, ale zmniejsza ponadto naszą zdolność stawiania czoła wielowymiarowym wyzwaniom dwudziestego pierwszego wieku - począwszy od potrzeby zaprowadzenia stabilizacji finansowej, a kończąc na bezpieczeństwie żywnościowym oraz zmianach klimatycznych. Zjednoczeni ponad granicami, wzywamy do zmiany w dyskursie nauczania. Nie dysponujemy niepodważalną odpowiedzią na wszystkie jego bolączki, jednak nie mamy wątpliwości co do korzyści, jakie studenci ekonomii zyskają dzięki wyeksponowaniu im różnorodnych idei, perspektyw i sposobów postrzegania otaczającego ich świata. Wiemy, że zmiana nie będzie łatwa - nigdy taka nie jest. Mimo to, jesteśmy przekonani, że ona już zachodzi. Studenci z całego świata zaczęli wprowadzać ją krok po kroku. Zapraszamy na cotygodniowe wykłady specjalistów wypowiadających się na tematy nie tylko ekonomiczne; organizujemy kluby czytelnicze, warsztaty, konferencje, poddajemy analizie obowiązujące obecnie sylabusy do zajęć i przedstawiamy alternatywne do nich projekty; w końcu sami uczymy siebie nawzajem w sposób, w jaki chcielibyśmy być nauczani. Zakładamy koła uniwersyteckie i tworzymy sieci porozumienia zarówno wewnątrzkrajowe jak i międzynarodowe. Zmiana musi nadejść z inicjatywy wielu stron. Z tego też powodu zapraszamy Was - studentów ekonomii oraz innych kierunków - do dołączenia do nas i wspólnego stworzenia masy krytycznej, potrzebnej do wprowadzenia w życie zmiany. Pluralizm w nauczaniu ekonomii jest niezbędny dla przeprowadzenia efektywnej publicznej debaty, a więc innymi słowy - jest interesem demokracji. (Fragment manifestu Międzynarodowej Inicjatywy Studenckiej na rzecz Pluralizmu w Naukach Ekonomicznych) POMYŚLEĆ EKONOMIĘ OD NOWA O AUTORKACH I AUTORACH PODZIĘKOWANIA PRZEDMOWA WPROWADZENIE Pomyśleć ekonomię od nowa Ekonomia pluralistyczna - co to takiego? O naszym wprowadzeniu do ekonomii pluralistycznej Przemyśleć ekonomię w XXI wieku Bibliografia ROZDZIAŁ 1. EKONOMIA POSTKEYNESOWSKA - ENGELBERT STOCKHAMMER Wprowadzenie Nurty postkeynesizmu i różnice wobec keynesizmu głównego nurtu Podstawy: niepewność, konflikt społeczny i instytucje Zasada popytu efektywnego Bezrobocie i daremność cięć płacowych Teoria monetarna: pieniądz endogeniczny, preferencja płynności i cykle finansowe Polityka gospodarcza Bibliografia Polecane lektury ROZDZIAŁ 2. EKONOMIA MARKSISTOWSKA - BEN FINE, ALFREDO SAAD-FILHO Wprowadzenie Marksistowska ekonomia polityczna - metoda i podejście Teoria wartości oparta na pracy Towary, praca i wartość Kapitał i kapitalizm Od wartości do wartości dodatkowej Zysk i (coraz większy) wyzysk Mep, prawa rozwoju i współczesny kapitalizm Wnioski Polecane lektury ROZDZIAŁ 3. EKONOMIA AUSTRIACKA - XAVIER MERA, GUIDO HULSMANN Spór o metodę w ekonomii: szkoła austriacka kontra główny nurt Ekonomia austriacka - bardzo krótkie wprowadzenie Narzędzia rozumienia kryzysu: rozrzutność na rynkach finansowych wywołana przez rządy Narzędzia rozumienia kryzysu: austriacka teoria cyklu koniunkturalnego Wnioski Polecane lektury ROZDZIAŁ 4. EKONOMIA INSTYTUCJONALNA - GEOFFREY M. HOOGSON Czym są instytucje i co to jest ekonomia instytucjonalna? Krótka historia ekonomii instytucjonalnej Ekonomia instytucjonalna i rozwój gospodarczy Ekonomia instytucjonalna, jednostka i jej motywacje Prawa własności, prawo i koszty transakcyjne Przyszłość ekonomii instytucjonalnej Bibliografia Polecane lektury ROZDZIAŁ 5. EKONOMIA FEMINISTYCZNA: DLACZEGO WSZYSCY EKONOMIŚCI POWINNI BYĆ EKONOMISTAMI FEMINISTYCZNYMI? - SUSAN HIMMELWEIT Definicje Różnice wobec ekonomii głównego nurtu Analiza relacji rynkowych nie wystarcza Gospodarstwo domowe to nie jednostka Możliwe do zbadania normy społeczne wpływają na to, czego ludzie chcą i co robią Zaopatrywanie w opiekę to alternatywny model pracy i produkcji Szersze definicje dobrostanu, inwestycji i infrastruktury Wnioski Bibliografia Polecane lektury ROZDZIAŁ 6. EKONOMIA BEHAWIORALNA - STEPHEN YOUNG Podejmowanie decyzji w "standardowym" ujęciu ekonomicznym Podejmowanie decyzji w ekonomii behawioralnej Ekonomia behawioralna i polityka publiczna Wnioski Bibliografia Polecane lektury ROZDZIAŁ 7. EKONOMIA ZŁOŻONOŚCI - ALAN KIRMAN Wprowadzenie Równowaga Podejścia alternatywne Porównanie podejścia standardowego z podejściami systemów złożonych Rynki Oczekiwania Wnioski Bibliografia Polecane lektury ROZDZIAŁ 8. EKONOMIA SPÓŁDZIELCZOŚCI - MOLLY SCOTT CATO Wprowadzenie Teoria i historia spółdzielczości w skrócie Zasoby w perspektywie spółdzielczej Spółdzielcza teoria firmy Handel w perspektywie spółdzielczej Spółdzielczość i dobro społeczne Bibliografia ROZDZIAŁ 9. EKONOMIA EKOLOGICZNA: MIĘDZY NATURĄ A SPOŁECZEŃSTWEM - CLIVE L. SPASH I VIViANA ASARA Wprowadzenie Treść i znaczenie ekonomii ekologicznej Od ekologii do społeczeństwa Podziały w ramach nurtu Cele na przyszłość Wnioski Bibliografia Polecane lektury EPILOG. CZYM JEST RETHINKING ECONOMICS I JAK MOŻESZ SIĘ ZAANGAŻOWAĆ? Czego chcemy Co robimy? Co możesz zrobić? INDEKS RZECZOWY INDEKS OSÓB I KOMENTOWANYCH DZIEŁ ANEKS. MANIFEST MIĘDZYKRAJOWEJ INICJATYWY STUDENCKIEJ NA RZECZ PLURALIZMU W EKONOMII SPIS RAMEK I RYSUNKÓW RAMKA 1. Trzy fundamenty ekonomii neoklasycznej RYSUNEK 5.1. Wartość produkcji gospodarstw domowych w stosunku do przeciętnego PKB (szacunkowe koszty zastępstwa) RYSUNEK 5.2. Zmiany ustosunkowania społeczeństwa do zatrudnienia matek w Wielkiej Brytanii w latach 1991-1999 RYSUNEK 5.3. "Diament" opieki RYSUNEK 6.1. Teoria perspektywy RYSUNEK 7.1. Segregacja wynikająca z preferencji "niedyskryminacyjnych" RYSUNEK 7.2. Segregacja w przypadku różnych funkcji użyteczności