το αίνιγμα του δώρου

Description

Γιατί πρέπει κανείς να δίνει, γιατί πρέπει να αποδέχεται αυτό που του δίνεται, και γιατί όταν το έχει αποδεχθεί πρέπει να το ανταποδίδει; Σ' αυτό το έργο αποτιμάται ο ρόλος και η σπουδαιότητα του δώρου στη λειτουργία των κοινωνιών και στη συγκρότηση των κοινωνικών δεσμών. Το πεδίο αυτό οπωσδήποτε δεν ήταν παρθένο. Ο Marcel Mauss πρώτος το είχε προλειάνει αναπτύσσοντας, μάλιστα, την ιδέα ότι τα αντικείμενα που έχουν δωριστεί ανταποδίδονται, καθώς σε αυτά υπάρχει ένα πνεύμα που τα ωθεί να επανέλθουν στα χέρια του αρχικού δωρητή. Η υπόθεση αυτή του Mauss προκάλεσε την αυστηρή κριτική του Claude Levi-Strauss, ο οποίος του καταλόγισε ότι εξέλαβε μια θεωρία ιθαγενών ως επιστημονική θεωρία και δεν κατάφερε να αναγνωρίσει, με τρόπο κατηγορηματικό, το γεγονός ότι ολόκληρη η ανθρώπινη κοινωνία είναι ανταλλαγή και για να αντιληφθούμε το νόημά της πρέπει να πάρουμε ως αφετηρία το συμβολικό και την υπεροχή του έναντι του φαντασιακού και του πραγματικού. (. . .) (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ) ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΟΥ ΔΩΡΟΥ.......................................................................................................... 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ................................................................................................................... 7 η κληρονομια του Μως.......................................................................................................... 27 Η λάμψη ενός μεγάλου έργου και τα σημεία τον έργου αυτού αττ όπου προκύπτουν αμφιβολίες....................................... 29 Η απλή λογική μιας περίφημης άποψης: η σφαιρική και ισχυρή θεώρηση του δώρου ως αλληλουχίας τριών υποχρεώσεων................. 29 Το δώρο, μια διπλή σχέση...................................................................................................... 31 Το αίνιγμα του δώρου και η λύση του από τον Μως............................................................................... 38 Η παραπλάνηση του Μως από τους ιθαγενείς και η κριτική του Λεβί-Στρως......................................................... 41 Επανεξέταση της κριτικής του Λεβί-Στρως στον Μως.............................................................................. 44 Η επίλυση του αινίγματος σύμφωνα με τον Λεβί-Στρως............................................................................ 50 Το μπιγκ-μπανγκ της γλώσσας και η συμβολική καταγωγή της κοινωνίας............................................................ 53 Το αξίωμα του Λεβί-Στρως: το πρωτείο του συμβολικού έναντι του φαντασιακού.................................................... 57 Πώς ξεχάστηκε η τέταρτη υποχρέωση............................................................................................. 64 Ο ξεχασμένος Μως.............................................................................................................. 69 Πράγματα που μπορούμε να προσφέρουμε και πράγματα που πρέπει να διαφυλάσσουμε (η Annette Weiner και το παράδοξο του δώρου).... 71 Περί της διπλής βάσης της κοινωνίας........................................................................................... 78 Μια κριτική στον Μως η οποία όμως τον συμπληρώνει και οδηγεί, ταυτόχρονα, και σε άλλες προσεγγίσεις........................... 81 Σύντομη ανάλυση ενός παραδείγματος μη αγωνιστικών δώρων και ανπ-δώρων......................................................... 86 Δώρα που επιστρέφονται αμέσως μόλις δωρίζονται (υπάρχουν παράλογα δώρα;)...................................................... 92 Αποτελεί πράγματατι το χάου των πραγμάτων το κλειδί του μυστηρίου;............................................................102 Το πότλατς, το δώρο που γοήτευε τον Μως.......................................................................................116 Το κούλα (ένα παράδειγμα πότλατς της Μελανησίας σύμφωνα με τον Μως)...........................................................160 Το μόκα.......................................................................................................................194 Τα πράγματα δεν μετακινούνται χωρίς λόγο ούτε από μόνα τους...................................................................205 Αντικείμενα ως υποκατάστατα των ανθρώπων και των θεών.........................................................................217 ιερά αντικείμενα..............................................................................................................221 Πράγματα που φυλάσσονται στους Μπαρούγια......................................................................................224 Τα ιερά αντικείμενα ως δωρεές του Ήλιου, της Σελήνης ή των πνευμάτων στους μυθικούς προγόνους των Μπαρούγια...................232 Είναι τα ιερά αντικείμενα σύμβολα.............................................................................................243 Αυτό που κρύβεται στο εσωτερικό ενός ιερού αντικειμένου.......................................................................251 Η κλοπή των αυλών από τους άνδρες.............................................................................................265 Περί του υψίστου συναισθήματος19 20...........................................................................................271 Αντικείμενα που οι Μπαρούγια παράγουν για να τα προσφέρουν ή για να τα ανταλλάξουν............................................277 Περιδέραια από κοχύλια και αντικείμενα «αξίας» στους Μπαρούγια................................................................282 Δώρα μεταξύ φίλων.............................................................................................................288 Συνοπτική παρουσίαση των πραγμάτων που φυλάσσονται, προσφέρονται και ανταλλάσσονται στους Μπαρούγια...........................290 υποθέσεις σχετικά με την εμφανιση και την ανάπτυξη των κοινωνιών με ποτλατς...................................................293 Ποια είναι η θέση των κοινωνιών με πότλατς στην ιστορία.......................................................................306 Σε τι συνίσταται ένα πολύτιμο αντικείμενο.....................................................................................320