Ανθρωπολογία, γυναίκες και φύλο

Description

Τα κείμενα που παρουσιάζονται σ’ αυτό τον τόμο, γραμμένα από διακεκριμένες ερευνήτριες, αντιπροσωπεύουν σημαντικές στιγμές της μετάβασης από την ανθρωπολογία των γυναικών της δεκαετίας του ’70 στη σημερινή ανθρωπολογία των φύλων. Ο τόμος περιλαμβάνει τρία κλασικά ανθρωπολογικά κείμενα που εμπνέονται από το φεμινισμό και διερευνούν τις κοινωνικές και πολιτισμικές παραμέτρους του γυναικείου ζητήματος, με αφετηρία ορισμένα κεντρικά ερωτήματα: Είναι το θηλυκό για το αρσενικό ό,τι η φύση για τον πολιτισμό; Είναι οι σχέσεις των φύλων παντού και πάντοτε άνισες; Πίσω από την πολιτισμική ποικιλομορφία των διαφόρων κοινωνιών μπορούν άραγε να αναγνωριστούν τέτοια οικουμενικά μοτίβα, που χαρακτηρίζουν τις σχέσεις ανδρών και γυναικών ή τις νοητικές παραστάσεις των φύλων; Οι απαντήσεις των συγγραφέων είναι εξαιρετικά πρωτότυπες και συνιστούν μεταξύ τους μια ενιαία προβληματική που διαδοχικά μετασχηματίζεται. Η Όρτνερ υποστηρίζει ότι οι γυναίκες σε όλες τις κοινωνίες και τις εποχές διαμεσολαβούν τη σχέση φύσης και πολιτισμού και συμβολίζουν αυτό από το οποίο ο πολιτισμός οριοθετείται και θεωρείται ανώτερος. Η Στράθερν αμφισβητεί τη στρουκτουραλιστική άποψη ότι η διχοτομία αρσενικό-θηλυκό αντιστοιχεί στη διάκριση πολιτισμός-φύση. Τέλος η Ροζάλντο υπογραμμίζει ότι το φύλο προσδιορίζεται πάντα από τα συμφραζόμενά του και συγκροτείται μέσα από τη διαπλοκή του με άλλες κοινωνικές σχέσεις και κατηγορίες. Στην εκτενή εισαγωγή η επιμελήτρια δείχνει ότι η διαπλοκή της φεμινιστικής προβληματικής με την ανθρωπολογική οπτική αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες όψεις της ανθρωπολογικής ενασχόλησης με τα φύλα κατά την τελευταία δεκαπενταετία. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΚΑΛΑΚΗ Εισαγωγή: Από την ανθρωπολογία των γυναικών στην ανθρωπολογία των φύλων SHERRY B. ORTNER Είναι το θηλυκό για το αρσενικό ό, τι η φύση για τον πολιτισμό; MARILYNN STRATHERN Ούτε φύση ούτε πολιτισμός; Η περίπτωση Hagen MICHELLE ROSALDO Χρήση και κατάχρηση της ανθρωπολογίας: Σκέψεις για το φεμινισμό και τη διαπολιτισμική κατανόηση