Doğanın Keşfi (Alexander von Humboldt’un Yeni Dünyası)

Description

“Harikulade bir biyografi... Wulf zorlu durumlar ile bilimin muazzam etkisini birleştiriyor.” -Independent- “Humboldt’un kendisi gibi, Doğanın Keşfi de bilimsel ama son derece eğlenceli.” -The Times- “Onun keşiflerini yaşatan tasvirleri… zevkli hikâyeler… Wulf vahşi maceralardan akademik hikâyelere kolayca akıyor ve onun Humboldt’a olan sevgisi gerçekten bulaşıcı.” -Publishers Weekly- Çağdaşları tarafından Napoleon’dan sonraki en ünlü kişi olarak tanımlanan Humboldt, zamanının en büyüleyici ve ilham verici insanlarından biridir. Varlıklı bir ailenin çocuğu olarak doğan Humboldt kendi başına Dünya’nın nasıl işlediğini keşfetmek için ayrıcalıklı bir yaşamdan vazgeçer. Thomas Jefferson onu “zamanın en büyük değerlerinden biri” olarak tanımlar. Charles Darwin “Humboldt’un Kişisel Anlatısını okumak kadar hiçbir şey benim gayretimi kamçılamamıştı” diye yazar; Humboldt olmadan ne Beagle’a binebileceğini ne de Türlerin Kökeni’ni tasavvur edebileceğini söyler. William Wordsworth’la Samuel Taylor Coleridge’in ikisi de şiirlerine Humboldt’un doğa kavramını katmışlardır. Güney Amerika’yı İspanyol sömürge yönetiminden kurtaran devrimci Simon Bolivar, Humboldt’u “Yeni Dünya’nın kâşifi” diye nitelendirir. Almanya’nın büyük şairi Goethe, Humboldt’la birkaç gün geçirmenin “birçok yıl yaşamış gibi” olduğunu dile getirir. Doğanın Keşfi Alexander von Humboldt gibi büyük bir bilim insanını tanımanın yanı sıra, çağdaş doğa ve türlerin ilişkiselliği açısından günümüz doğa anlayışına da ışık tutmaktadır. New York Times tarafından 2015 yılının en iyi on kitabı arasında sayılan Doğanın Keşfi, 23 ülkede yayımlandı. Royal Society Bilim Kitabı Ödülü 2016, Costa Biyografi Ödülü 2015, Inaugural James Wright Doğa Yazıları Ödülü 2016, LA Times Kitap Ödülü 2016 ve Kraliyet Coğrafya Topluluğu’ndan Ness Award 2016 ödüllerini almıştır. (Tanıtım Bülteninden) haritalar . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . ... . . . . . . .. . . . . . . . . ..... . . . . ... . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 yazarın notu ..... ..... . . . . . . . ... . . . . . . . . . . .. . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 teşekkür . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . .... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 önsöz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 ı. bölüm yola çıkış: yeni fikirler 1 başlangıçlar .............................................................................................. 37 2 hayal gücü ve doğa/ johann wolfgang von goethe ve humboldt .. 51 3 bir istikamet arayışında .......................................................................... 68 ıı. bölüm varış: fikirleri toplama 4 güney amerika ... .................. .................................................................. 83 5 llanolar ve orinoco ................................................................................... 96 6 andların öbür yakasında ....................................................................... 114 7 chimborazo ............................................................................................. 127 8 siyaset ve doğa / thomas jefferson ve humboldt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . 137 ııı. bölüm geri dönüş: düşünceleri sınıflandırma 9 avrupa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 10 berlin . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . .. .... . .. 175 11 paris ......................................................................................................... 189 12 devrimler ve doğa / sim6n bolivar ve humboldt... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 13 londra ....................................................................................................... 222 14 kısır döngü: merkezkaç hastalığı . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . ... . . .. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . 234 iV. bölüm ses getirmek: düşünceleri yayma 1 5 berlin'e dönüş . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 16 rusya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 17 evrim ve doğa / charles darwin ve humboldt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 18 humboldt'un evreni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 19 şiir, bilim ve doğa / henry david thoreau ve humboldt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325 v. bölüm yeni dünyalar: evrilen fikirler 20 tufandan beri en büyük adam . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 21 insan ve doğa/ george perkins ve humboldt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 22 sanat, ekoloji ve humboldt / ernst haeckel ve humboldt . . . . . . . . . . . . . . 383 23 korumacılık ve doğa / john muir ve humboldt... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .403 sonsöz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427 resim izinleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 notlar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 kaynaklar ve bibliyografya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532 dizin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552