Νεύρωση και πάλη των τάξεων: Υλιστική κριτική και απόπειρα μιας απελευθερωτικής αναθεμελίωσης της ψυχανάλυσης

Description

Το βιβλίο αυτό περισυλλέγει τα διάσπαρτα, μέσα στο "Κεφάλαιο του Μαρξ", φύτρα μιας υλιστικής ψυχολογίας και ψυχοπαθολογίας, για ν αναπτύξει τη φροϋδική δομική περιγραφή της «αστικής ψυχής» με βάση τη δομή της καπιταλιστικής εμπορευματικής οικονομίας. [...] Γι αυτό και η θεραπεία δεν μπορεί πια -όπως στην κλασική ψυχανάλυση- να νοηθεί ως προσαρμογή του τάχα «ασθενούς» σε μια τάχα «υγιή» κοινωνία. Αντίθετα, έργο μιας λυτρωτικής ψυχανάλυσης είναι να ενεργοποιήσει, από την ψυχική πάθηση, το εκδηλωτικό στοιχείο της παθητικής αντίστασης μέσα στην ενεργητική πολιτική αντίσταση ενάντια σε μια άρρωστη κοινωνία. Ε ίσαγω-γή 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 17 Μέ τόν Φρόυντ - κατά τού χυδαίου μαρξισμού 17 Α. Ή είχονιχή δίχη τής ψυχανάλυσης άπό τόν σταλινισμό 19 1. Τά μεθοδολογικά προ6λήματα τής ψυχανάλυσης 19 2. Ή φροϋδική ψυχολογία τών συγκρούσεων χαί ή διαλεκτική λογ~ ~ 3 .. Η άσυvείδητη άνατροπή τής πραγματοποιημένης συνείδησης 32 4. Ή χοινωνιολογιχή ούσία τής ψυχανάλυσης 37 5. Ή χριτιχή ούσία τής ψυχανάλυσης σέ σχέση μέ τήν ίδεολογία 42 Β. Σταλινισμός χαί φροϋδομαρξισμός 51 1. Ή σταλινιστιχή «άντίσταση» κατά τής ψυχανάλυσης 51 2. ·ο οίχονομιστιχός περιορισμός τής σταλινιστικής έννοιας τής ίδεολογίας 57 3. Ή έπαναστατιχή θέση τού Β. Ράιχ: Ή «ψαλίδα άνάμεσα στό εlναι χαί στή συνείδηση» 65 4. Ή νατουραλιστική παρανόηση τού μαρξισμού χα( τής ψυχανάλυσης άπό τόν Β. Ράιχ. 74 ·Ανακεφαλαίωση 1 85 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 91 Μέ τόν Μάρξ - κατά τής άστικής lδεολογ(ας τής ψυχανάλυσης 91 Α. Ψ1 1 ynναλ11τική ΑFωρία χα( δσιική tδεολογ(α 93 ι. . Η «Προοολική» είκόνα τής ίστορίας στήν ψυχανάλυση 93 2. Ό άστικός περιορισμός τής φροϋδικής ψυχολογίας τού Έγώ 101 3. Ό ψυχαναλυτικός έθνοκεντρισμός 110 4. Ή κρυφή ίδεολογία τής «στρουκτουραλιστικήρ) ψυχανάλυσης 116 5. ·Ο είδικός κοινωνικός χαρακτήρας τού οίδιπόδειου συμπλέγματος 121 Β. Ψυχαναλυτική θεραπεία καί άστική ίδεολογία 132 1. ·Αμφιθυμία τής φροϋδικής θεωρίας - άμφιταλαντευόμενη ταξική θέση τών άναλυτών 132 2. Ό ταξικός χαρακτήρας τής ψυχαναλυτικής θεραπείας 136 3. Ή «ψυχαναλυτική)) κατάσταση έξουσίας 140 4. Ή άπόσυρση στήν ψυχαναλυτική έσωτερικότητα 146 5. Τό ψυχαναλυτικό έμπόρευμα πολυτελείας: κατανόηση καί άλληλεγγύη 152 Γ. Ή Σχολή τής Φρανκφούρτης ή άλλιώς: Ή συνεργασία μαρξισμού καί ψυχανάλυσης σέ οάρος τού μαρξισμού 156 1. ·Ο «κοι νωνικοψυχολογισμός» τού 'Αντόρνο 156 2. Ό νεοαντορνιανός «ψυχολογισμός τής άλληλεπίδρασης)) 163 'Ανακεφαλαίωση 11 168 ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ 'Αξιοποίηση τού κεφαλαίου καί ψυχική έξαθλίωση ή ~Η κοινωνία ώς άσθένεια 175 Είσαγωγικό σημείωμα 177 Α. Ή παθολογία τής καπιταλιστικής έμπορευματιχής κοινωνίας 181 1. Ή «άπώθηση» τής άξίας χρήσης 181 2. Χαρακτήρας τού χρήματος καί χαραχτήρας τής bιιθυμίας 187 3. ·Η συσσώρευση τού κεφαλαίου χαί δ «Πρωκτικός ψυχαναγκαστικός χαραχτήρας» 191 4. ·Ο χαπι ταλιστιχός όρθολογισμός χαί τό παθολογικό χάσμα άνάμεσα στό «'Εγώ» χαί τό «'Εκείνο», τή «λογική» χαί τό «αίσθημα» 200 5. ·Η «ψυχική άσθένεια» ώς άσυνειδητη διαμαρτυρία στήν «άναίσθητη πληρωμή τοίς μετρητοίς» τού κεφαλαίου 208 6. Σύγχυση τού χεφαλα(ου χα( ψυχολογική σύγχυση 214 7. 'Η χρίση τού χαπι ταλισμού χαί ή cbτιχράτηση τών νευρώσεων» 221 Β. 'Η παθολογ(α τής καπι ταλιστιχής όρ'yάνωσης τής έργασίας 228 α) 'Η «6ιομηχανιχή παθολογ(α» 228 1. Τό άσθενές σημείο δλων τών άστιχών θεωριών γιά τήν άσθένεια 228 2. Ό καπιταλιστικός καταμερισμός τής έργασιας και ό «Καταμερισμός τού άτόμου)) 3. Ό χαπιταλιστιχός «μηχανισμός παλινδρόμησης)) 4. Ή έντατιχοποίηση τής έργασίας καί ή αύξηση τών «λει τουργιχών» άσθενειών ς Ή άξιοποίηση τού «άγαθού» άσθένεια 6) ·Η ψύχωση-φυγή άπό τή μισθωτή έργασία 1. ·Ο ταξικός χαρακτήρας τών ψυχασθενειών 2. Ή σχιζοφρένεια κατά τήν άποψη τής κλασικής καί τής σύγχρονης ψυχιατρικής 3. Ή «κλινική» οιομηχανία καί ή «οιομηχανική)) κλινική πρακτική 4. Ή ψύχωση τών ναρκωτικrον καί ή ccφυγή)) τού προλετάριου Γ. Ή παθολογία τής καπιταλιστικής ccκαταναλωτικής κοινωνίας)) 1. Ή ώραιοποίηση τού έμπορεύματος καί δ ccφαντασματικός)) άγοραστής 2. 'Εμπορευματομανία καί τοξικομανία 3. ·Η κούκλα-έμπόρευμα καί ή κούκλα τού σέξ 4. Ή πρωκτική πειθαρχία τής άπόδοσης καί ή στοματική μανία 5. Ό «ψυχαναγκαστικός χαρακτήρας» τής αίσθητικής τού έμπορεύματος 6. ·Η είσΟΟλή τής αίσθητικής τού έμπορεύματος στήν ψυχολογία τού οάθους 7. Ή διεστραμμένη ccκοινωνική σχέση)) τής άρχής τής ήδονής μέ τήν άρχή τής πραγματικότητας ·Ανακεφαλαίωση 111 Προοπτικές 1. 'Η ψυχική έξαθλίωση τής μάζας και τό χρέος μιάς άνατρεπτικής ψυχανάλυσης μέ ύλιστική θεμελίωση 2. οι «άνατρεπτιχές ζυμώσεις» γιά μιά νέα, άπελευθερωμένη δομή ένστίχτων και συνείδησης ' Σημειώσεις Μέ{)ος Πρώτο Μέ()Ος Δεύτερο ΜέQος Τρίτο 9 234 238 242 249 253 253 263 270 279 287 288 294 302 306 311 315 320 325 335 335 343 355 359 363