İletişim Atlaslı Büyük Uygarlıklar Ansiklopedisi 5 -Roma Dünyası

Description

Atlaslı Büyük Uygarlıklar Ansiklopedisi 5-Roma Dünyası İngilizce orijinal adı Atlas of the Roman World Bu cildin amacı, Roma dünyasının fiziksel ve kültürel ortamı içinde kapsamlı bir genel görünümünü vermektir. Kitap, Roma kentinin kuruluş ve ilk gelişiminden, İtalya ve Akdeniz'e yayılarak buraları elegeçirmesine, Augustus tarafından imparatorluk yönetiminin kurulması ve bunun ardından yeni bir siyasal ve dinsel düzenin ortaya çıkmasına, Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılışına ve Hıristiyan bir Bizans imparatoru tarafından İtalya'nın Germen Krallarından geri alınışına kadar süren dönemi kapsamaktadır. Araştırmamız tarihsel anlatıya dayanmakta olup, bunun için betimlenen dönemin {1300 yılı aşkın) uzunluğu ve bu uzun zaman içinde yeralan değişikliklerin derecesi gözönünde tutularak geniş çapta bir zamandizimsel yapı uygun görülmüştür. Bununla birlikte, yazış biçimimizin ve resim, harita ve özel konuların seçiliş ve sunuluşunun, sonuçta konusal yorumun en az tarihsel anlatı ölçüsünde ağırlıklı olduğu dengeli bir görünüm sağladığını umuyoruz. Aynı nedenle -ele alınan dönemin uzunluğu ve çeşitliliğinden ötürü- kitabın kapsamının büyük bir bölümünün en son araştırmaları doğrudan bilmekten doğan bir tanışıklık duygusu sağlayabilmesi için, iki kişi tarafından ortaklaşa yazılması bize bir gereklilik olarak göründü. Sırasıyla Erken Cumhuriyet ve Geç İmparatorluk dönemlerine ilişkin bizim kendi araştırma ilgilerimizin olması, kitabımızın, başka birçokları gibi, Roma tarihinin "merkezi" döneminden yana değil, daha çok "dışsal" dönemleri bakımından yan-tutar bir eğilimi olması sonucunu yaratsa gerektir. Roma İmparatorluğu'nun eyaletlerine ilişkin bölüm, İ.Ö. 2. yüzyıldaki imparatorluğa yöneliktir. (ancak burada da, tek tek yerlerin seçilip betimlenmesinde değişiklik ve gelişimler izlenmiştir); ama genellikle Roma dünyasının tarihinin başında ve sonunda yeralan dönemler konusunda daha çok tat duyarak yazdığımızı gördük. Arkaik Roma toplumunun niteliğinden kaynaklanan sorunlara ve Constantinus'tan sonra imparatorluğun Hıristiyanlaştırılmasına, belki de Geç Cumhuriyet dönemi için, savaşlarından ve Iulius-Claudianus sülalesinin politikasından daha çok önem verdik; bunun için de bir özür öne sürmüyoruz. Tarihçi Ammianus Marcellinus, insan tutkusunun boşluğu üstüne kitaplar yazıp onlara adlarını veren filozofları eleştirmiştir. Bununla birlikte bizler de tarihçiler olarak, Ammianus'un olguların doğru anımsanması hakkında duyduğu kaygıyı paylaştığımız için, hangimizin kitabın hangi bölümünden sorumlu olduğunu belirtmenin yararlı olacağını inanıyoruz. Tim Cornell, Roma Cumhuriyeti ve Augustus'un ölümüne değin imparatorluğa ilişkin bölümü ve buna ilişkin harita, resim ve özel konularla, Pompeii, Ostia ve Roma diniyle ilgili özel konuların malzemesini seçip açıklamalarını yazdı. John Matthews, aynı bakımlardan, Augustus'tan sonra imparatorluk ve imparatorluğun eyaletlerine ilişkin Üçüncü Bölüm'ün betimlenmesinden ve bunlara ilişkin harita, resim vb. açıklayıcı malzemeden sorumludur. Çalışmamızı, birbirimizden bağımsız olarak, ama üstünde kesinlikle görüş birliğine varılmış yol gösterici ilkelere bağlı kalarak ve uyum sağlamak için her türlü çabayı harcayarak yürüttük. Birbirimizden çok şey öğrendik; aynı zamanda, yayım kurulu üyeleri, özellikle resim ve haritaların seçimi ve sunuluşu konusunda, tarihsel ve sanatsal amaçlar açısından karşılıklı anlayış içinde kendisiyle tartıştığımız Andrew Lawson)la yaptığımız işbirliğini; biz daha tam kılmak istedikçe belki de daha belirsiz ve karışık duruma gelen belgelerden kartografik malzemeyi hazırlayan Liz Orrock ve Zoe Goodwin'i; basıma hazırlamayla ilgili önerileri kitabın düzeyini büyük ölçüde etkileyen Graham Speake'in sağladığı yardımları zevkle anıyoruz. Bundan başka, Ray Davis, Liber Pontificialis'te listesi verilen malikanelerin dağılımını gösteren haritaya ilişkin malzemeyi biraraya getirdi; Michael Whitby ise, Iustinianus zamanında imparatorluğun doğu sanırım gösteren haritayla ilgili mazlemeyi düzenledi; Margaret Roxan Roma ordusunun dağılımına ilişkin konularda bize öğütler verdi. Başka uzmanlar, özellikle Benjamin Isaac, Kenan Erim, Brian Croke ve kitabı yazarken ne denli az şey bildiklerinin daha kesin bir biçimde bilincine varan yazarların kendilerine yönelttikleri soruların amacını belki de hiç bir zaman bilmeksizin, başka birçokları bize çeşitli biçimlerde yardımcı oldular.