Polityka poza formą. Ontologiczne uwarunkowania poststrukturalistycznej filozofii polityki

Description

Obszar poststrukturalistycznej filozofii polityki można podzielić zgodnie z różnymi kryteriami. Przyjęte przeze mnie kryterium podziału na ontologię transcendencji i ontologię immanencji stanowi tylko jedną z możliwych systematyzacji. Jego zaletą jest to, że pozwala ukazać zależność między przy-jętymi założeniami dotyczącymi natury bytu, znaczenia podmiotu czy języka a konstruowanymi na podstawie tych założeń teorii polityczności, w których skład wchodzi określenie roli przypisywanej temu, co ekonomiczne, natury działania politycznego czy sposobu konstruowania podmiotu tego działania. Pierwszym kryterium, które pozwala dostrzec te różnice, jest zagadnienie kapitalizmu. Ontologie immanencji umożliwiają postawienie go w centrum swoich teorii polityczności za sprawą kategorii produkcji, stanowiącej zerwanie z podziałem na gospodarkę i politykę. Umożliwia to ujęcie kapitalizmu na jednej płaszczyźnie, jako systemu zarazem ekonomicznego w wąskim sensie, jak i politycznego oraz kulturowego: maszyny społecznej w rozumieniu Deleuze'a i Guattariego. Dla ontologii transcendencji to, co polityczne i to, co ekonomiczne rządzi się najczęściej odmiennymi, swoistymi prawami; stąd obecne w nich (najbardziej widoczne w teorii Badiou) dążenie do wypracowania teorii prawdziwej, czystej polityki, nie zniekształconej uwikłaniami w to, co gospodarcze; tak pojmowana polityka ma być jedynym remedium na współczesny kryzys działań emancypacyjnych. Podziękowania ................................................................................................ 7 Wprowadzenie. Poststrukturalistyczna filozofia polityki: charakterystyka 9 „Społeczeństwo nie istnieje”: Ernesto Laclau i Chantal Mouffe ... 45 Antagonizm i artykulacja hegemoniczna........................................... 45 Od postmarksizmu do populizmu ..................................................... 71 Nieskończona analiza: Slavoj Žižek........................................................... 90 Prawo jest Rzeczą................................................................................ 90 Partia jako miejsce prawdy................................................................ 110 Cięcie apellejskie: Giorgio Agamben........................................................... 139 Wyjątek ................................................................................................ 139 Przykład ..................................................................................... 161 Matematyka i czystość: Alain Badiou..................................................... 185 Byt zwany pustką ................................................................................ 185 „Republika nie potrzebuje uczonych”.......................................................213 Dwuznaczność władzy: Michel Foucault .......................................................234 Historyczna ontologia teraźniejszości .......................................................234 Strategie władzy i oporu............................................................................ 256 Pragnienie - produkcja: Gilles Deleuze i Felix Guattari................................. 277 Wielkość Marksa i równość bytu............................................................ 277 Znaleźć linię ujścia.......................................................................................301 Żywa praca: Antonio Negri i Michael Hardt..................................................325 Dwie linie nowoczesności............................................................................ 325 Produkcja biopolityczna i wielość............................................................ 349 Zakończenie: dwie ontologie poststrukturalizmu............................................ 369 Bibliografia ............................................................................................................ 377