Σώμα υπό επιτήρηση: Ηθικές και πολιτικές συνδηλώσεις της ιατρικής τεχνολογίας και της κοινωνικής φροντίδας

Description

Όταν μιλά κανείς για το σώμα δοκιμάζει μια περιήγηση στον κόσμο των σκιών και των δυσδιάκριτων μορφών, ένα στοχασμό στις διασταυρώσεις της φυσικής και της κοινωνικής ιστορίας. Η συστηματική ενασχόληση των κοινωνικών επιστημών με τη μελέτη του σώματος τις οδήγησε σε ένα πεδίο που τα ίδια τα όριά του είναι υπό διακύβευση, στο σταυροδρόμι της φύσης με τον πολιτισμό, εν ολίγοις σε ένα χώρο σφοδρών αντιπαραθέσεων, επιστημολογικών, εννοιολογικών, ενίοτε πολιτικών. Στον τόμο αυτό φιλοξενούνται κείμενα που ιχνεύουν επιμέρους διαστάσεις του τρόπου με τον οποίο το σώμα τίθεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος κοινωνικών πολιτικών και θεσμών, τεχνολογιών και ιδεολογιών, που αποσκοπούν στην αρωγή, στη θεραπεία, στην ευημερία και δια μέσου αυτών στον κοινωνικό έλεγχο. Στόχος είναι η ανάδειξη κρίσιμων διαστάσεων της κοινωνικής μορφοποίησης του σώματος δια της επιτήρησής του από τον ιατρικό θεσμό και η ανάδειξη της πολυπλοκότητας της σχέσης μεταξύ υγείας, σώματος και επιτήρησης, καθώς και η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εσωτερικεύονται οι πολιτικές ελέγχου από τα ίδια τα άτομα. Αυτό το αμφίσημο σημείο, το κατώφλι από τη φροντίδα στην επιτήρηση, βρίσκεται στο επίκεντρο των μελετών που δημοσιεύονται στο παρόν συλλογικό έργο. Το βιβλίο απευθύνεται στους φοιτητές κοινωνικών επιστημών, στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αλλά και στο ευρύτερο κοινό, το οποίο ενδιαφέρεται να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο η μέριμνα για τη διατήρηση και την προαγωγή της ζωής συνδέεται με οργανωμένες παρεμβάσεις που συμβάλλουν στην παραγωγή κοινωνικών παραστάσεων για το καλό και το κακό, το δίκαιο και το άδικο, το ορθολογικό και το παράλογο, το υγιές και το άρρωστο. Πρόλογος των επιμελητών Γιώργος Αλεξιάς, Μανόλης Τζανάκης, Αίγλη Χατζούλη Εισαγωγή: ιχνεύοντας το σώμα Ντιάννα Τράκα Το ευγονικό όραμα για την κοινωνία και η διαχείριση των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της βιολογικής πολιτικής Σεβαστή Τρουμπέτα Επιτηρούμενο σώμα, ιατρική επιστήμη και ηθικός πανικός στην Κρητική Πολιτεία (1898-1913) Μάνος Σαββάκης Μια κοινωνιολογική ανάλυση της σύγχρονης γενετικής: ο ιατρικός λόγος ως μορφή βιοπολιτικής Γιώργος Αλεξιάς Η εμπειρία της βιοϊατρικοποίησης και η ανάδυση του βιοϊατρικού-βιοκοινωνικού σώματος: αντλώντας από το παράδειγμα της θαλασσαιμίας Αίγλη Χατζούλη Προσφέροντας ελπίδα: τεχνολογίες σώματος στην ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή Βενετία Καντσά Υποστήριξη ατόμων με άνοια: Οι τεχνολογίες παρακολούθησης παρέχουν φροντίδα ή απλώς επιτήρηση; Athena McLean Ζώνες εγκατάλειψης: η εξώθηση των αδύναμων ηλικιωμένων από τους χώρους κρατικής παρέμβασης Γιώργος Κωστακιώτης Σαν μέσα από ένα "μαύρο κουτί": εθνογραφικές εικόνες και απορίες γύρω από την ψυχιατρική θεραπευτική πρακτική Κώστας Γκούνης, Kim Hopper, Brenda Roche Γκρίζες ζώνες και μετρημένη ελευθερία: διαπραγματεύσεις καθημερινών ζητημάτων σε έναν ξενώνα ψυχιατρικής φροντίδας Κατερίνα Τζάρτα Αυτοεπιτήρηση και διακυβέρνηση του εαυτού στη μετα-ασυλική εποχή της ελληνικής ψυχιατρικής Μανόλης Τζανάκης Βιογραφικά σημειώματα συγγραφέων