Cuda w Polsce Ludowej. Studium przypadku prywatnego objawienia maryjnego w Zabłudowie

Description

13 maja 1965 r. na łące pod Zabłudowem na Podlasiu, czternastoletniej Jadwidze Jakubowskiej objawiła się Matka Boska. Zdarzenie to, nazwane przez miejscową ludność cudem zabłudowskim, wywołało mnóstwo nieprzewidzialnych skutków na różnych poziomach życia społecznego. Od modlitw katolickich i prawosławnych pielgrzymów na miejscu objawienia aż do powołania przez ministra spraw wewnętrznych komisji, która miała wyjaśnić, dlaczego milicja użyła przemocy w stosunku do przybywających tam ludzi. Praca analizuje z perspektywy socjologicznej społeczne skutki objawienia takie jak: powstanie ruchu społecznego skupionego wokół cudu zabłudowskiego, konflikty w lokalnej społeczności oraz religijność przebywających do Zabłudowa pielgrzymów. Osobnej analizie został poddany stosunek Kościołów katolickiego i prawosławnego do objawienia oraz działania komunistycznej władzy, która starała się zlikwidować cud. Książka przedstawia objawienie z Zabłudowa na tle innych podobnych zdarzeń w Polsce Ludowej. Mimo narzuconej po drugiej wojnie światowej ateizacji, cuda i objawienia występowały niezwykle często w polskim maryjnym krajobrazie religijnym. Pracę kończy porównanie cudów z okresu komunistycznego, z tym które nastąpiły już po transformacji ustrojowej. Elementami tradycyjnymi są niechęć do zrywania z Kościołem katolickim, przekonanie o życiu w momencie przełomowym dla losów świata oraz zapowiedź nadchodzącej katastrofy. Z nowych fenomenów można wymienić: pojawiające się tematy konserwatywne, głównie w kwestiach posoborowych reform liturgii katolickiej, krytyka duchowieństwa oraz korzystanie z nowych mediów. Cover Cuda w Polsce Ludowej. Studium przypadku prywatnego objawienia maryjnego w Zabłudowie Spis treści Wykaz skrótów Wstęp 1. Zagadnienia metodologiczno-teoretyczne Michel Foucalt – badanie marginesów Religijność ludowa i Kościół ludu w Polsce Mirakularność i jej formy Ruch mirakularny i konflikt społeczny Źródła i materiały 2. Stosunek Koscioła do objawień prywatnych oraz zdarzeń cudownych Religia instytucjonalna a objawienia prywatne Cuda 3. Zjawiska mirakularne w Polsce Ludowej Cud lubelski. Przebieg zdarzeń i działania władz świeckich Cuda i objawienia w latach pięćdziesiątych Cuda i objawienia w latach sześćdziesiątych Cuda i objawienia w latach siedemdziesiątych Cuda i objawienia w latach osiemdziesiatych Cisi wizjonerzy 4. Miejsce objawienia. Zabłudów Ówczesna sytuacja społeczno-polityczna Sytuacja społeczno-gospodarcza województwa białostockiego Historia Zabłudowa Sytuacja społeczno-gospodarcza Zabłudowa i jego okolic 5. Przebieg objawień Maj – miesiąc maryjny Niedziela wyborcza Matka Boska Zabłudowska – „Taka zadra w naszym województwie” Kwarantanna Zabłudowa Jesienna próba reaktywacji cudu Po cudzie. Rok 1967 – Jadwiga Jakubowska idzie do zakonu 6. Jawne działania władzy świeckiej Propaganda o Zabłudowie Działania bezpośrednie Działania prawne i administracyjne 7. Tajne działania władzy świeckiej Zbieranie informacji Działania manipulacyjne i kompromitujące Działania zastraszające 8. Strategie i style myślenia władzy o mariofanii zabłudowskiej Strategie Peerelowskie style myślenia o mariofanii zabłudowskiej 9. Działania Kościołów wobec mariofanii zabłudowskiej „Niech baby wiedzą, że ich proboszcz jest heretykiem”, czyli problemy zabłudowskiego proboszcza Działania Kościoła prawosławnego – „Cud przygotowany odgórnie” 10. Zabłudowski ruch mirakularny Czy można mówić o zabłudowskim ruchu mirakularnym? Historia i struktura zabłudowskiego ruchu mirakularnego 11. Konflikty społeczne wywołane przez cud zabłudowski Konflikty w Zabłudowie Oponenci cudu na Podlasiu 12. Religijność zabłudowskich „cudowiczów" Zabłudowska cudowna łąka, jej ikonosfera oraz posesja Jakubowskich Zachowania zabłudowskich pątników Zabłudowskie cuda Sens zabłudowskiej mariofanii 13. Zamiast zakończenia. Cechy charakterystyczne zjawisk mirakularnych w Polsce Ludowej i po transformacji ustrojowej – analiza porównawcza Cuda w Polsce Ludowej i obecnie. Elementy wspólne Upolitycznienie vs. tradycjonalizm Lokalność vs. globalizacja „Wieść gminna” vs. media Maryja vs. pozostali święci oraz nowe fenomeny mirakularne Aneks Bibliografia Indeks osób Indeks miejscowości Ilustracje Cover – back