ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ (1670-1830)

Description

Πίνακας περιεχομένων Πίνακας συντομεύσεων-ακρωνύμια Πρόλογος 1. Ο ελληνισμός από την πτώση του Χάνδακα ως την ίδρυση του ελληνικού κράτους (1670-1830): το ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο 1.1 Ιστορικές και πολιτισμικές εξελίξεις στην Ευρώπη 1.2 Ο ελληνικός κόσμος στον αιώνα των Φώτων 1.2.1 Η ανθρωπογεωγραφία του ελληνικού κόσμου 1.2.2 Η πορεία προς την Επανάσταση Βιβλιογραφία/Αναφορές 2. Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός (αρχές 18ου αιώνα – 1830): χαρακτηριστικά, φάσεις και βασικοί εκπρόσωποι 2.1 Εισαγωγή 2.2 Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός: οι φάσεις, οι εκπρόσωποι, οι επιδιώξεις και οι αντιδράσεις 2.2.1 Οι Φαναριώτες – Η αυγή των Φώτων 2.2.2 Η περίοδος της ωρίμασης 2.2.2.1 Ευγένιος Βούλγαρης 2.2.2.2 Ιώσηπος Μοισιόδαξ 2.2.2.3 Δημήτριος Καταρτζής 2.2.2.4 Ο Εγκυκλοπαιδισμός 2.2.2.5 Η γνώση του χρόνου και του χώρου 2.2.2.6 Οι αντιδράσεις 2.2.3 Η κορύφωση του Διαφωτισμού (1800-1821) 2.2.3.1 Αδαμάντιος Κοραής 2.2.3.2 Ριζοσπαστικές θέσεις 2.2.3.3 Οι αντιδράσεις της Εκκλησίας (1819-1821) 2.3 Ανθολόγιο κειμένων 2.3.1 Ιώσηπος Μοισιόδαξ 2.3.1.1 «Προοίμιον», Ηθική Φιλοσοφία 2.3.1.2 «Πρόλογος», Απολογία 2.3.2 Δημήτριος Καταρτζής, Πρόλογος στη μετάφραση του Ρεάλ 2.3.3 Διονύσιος Πλαταμώνος, Ακολουθία ετεροφθάλμου και αντιχρίστου Χριστοδούλου 2.3.4 Χριστόδουλος ο εξ Ακαρνανίας, Απάντησις ανωνύμου προς τους αυτού άφρονας κατηγόρους 2.3.5 Αδαμάντιος Κοραής, «Επιστολή προς Δημήτριον Λώτον, εκ Παρισίων, Σεπτεμβρίου 8, 1789» 2.3.6 Ανώνυμος ο Έλλην, Ελληνική Νομαρχία ήτοι λόγος περί ελευθερίας Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση 3. Εκπαίδευση, βιβλίο, τυπογραφεία 3.1 Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης και ο φωτισμός του γένους 3.2 Η τυπογραφία στην υπηρεσία της παιδείας και των νέων ιδεών 3.3 Ανθολόγιο κειμένων 3.3.1 Αδαμάντιος Κοραής, Ο Παπατρέχας 3.3.2 Κωνσταντίνος Μ. Κούμας, «Παιδαγωγία. Περί παιδείας και σχολείων» Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση 4. Το γλωσσικό ζήτημα (1760-1824) 4.1 Εισαγωγή 4.2 Η στροφή προς τον αρχαϊσμό 4.2.1 Ευγένιος Βούλγαρης 4.2.2 Νικηφόρος Θεοτόκης 4.3 Η ομιλουμένη και η παιδεία για τους «πολλούς» 4.3.1 Ιώσηπος Μοισιόδαξ 4.3.2 Δημήτριος Καταρτζής 4.4 Η κοραϊκή «μέση οδός» 4.5 Οι αντιθέσεις και εναλλακτικές προτάσεις στην κοραϊκή «μέση οδό» 4.5.1 Οι αρχαϊστές 4.5.2 Παναγιώτης Κοδρικάς: ο μαχητικότερος αντίπαλος 4.5.3 Η «αιολοδωρική» του Αθανάσιου Χριστόπουλου 4.5.4 Αντικοραϊκές σάτιρες 4.5.4.1 Το «Όνειρον» 4.5.4.2 Τα Κορακιστικά 4.5.5 Ο «ελλαδικός δημοτικισμός» 4.5.6 Ο Διάλογος του Διονύσιου Σολωμού 4.6 Ανθολόγιο κειμένων 4.6.1 Ιώσηπος Μοισιόδαξ, «Προοίμιον», Ηθική Φιλοσοφία 4.6.2 Αδαμάντιος Κοραής, «Επιστολή προς Αλέξανδρον Βασιλείου» 4.6.3 Δανιήλ Φιλιππίδης – Γρηγόριος Κωνσταντάς, Γεωγραφία νεωτερική 4.6.4 Παναγιώτης Κοδρικάς 4.6.4.1 «Προς τους αναγινώσκοντας», Ομιλίαι περί πληθύος κόσμων του κυρίου Φοντενέλ 4.6.4.2 «Προλεγόμενα», Μελέτη της κοινής ελληνικής διαλέκτου 4.6.5 Στέφανος Κανέλος, «Όνειρον» 4.6.6 Ιωάννης Βηλαράς, «Μηκρη ορμηνια για τα γραματα, κε ορθογραφηα της ρομεηκης γλοσας», Ρομεηκη γλοσα 4.6.7 Διονύσιος Σολωμός, Διάλογος Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση 5. Γραμματειακά είδη: η ρητορική 5.1 Νεοελληνική ρητορική 5.2 Η ρητορική πράξη 5.3 Η ρητορική θεωρία 5.4 Ανθολόγιο κειμένων 5.4.1 Φραγκίσκος Σκούφος, Τέχνη Ρητορικής 5.4.2 Ηλίας Μηνιάτης, Διδαχαί 5.4.3 Κοσμάς ο Αιτωλός, Διδαχές Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση 6. Γραμματειακά είδη: η ποίηση 6.1 Εισαγωγή 6.2 Επιβιώσεις, προσαρμογές και προεκτάσεις της κρητικής λογοτεχνικής παράδοσης 6.3 Ο «κύκλος της Κωνσταντινούπολης» 6.4 Κωνσταντίνος (Καισάριος) Δαπόντες 6.5 Οι ριμάδες 6.6 Φαναριώτικα στιχουργήματα και τραγούδια 6.7 Στιχουργημένες αντιδράσεις στις νέες ιδέες 6.8 Ποίηση με πατριωτικό περιεχόμενο 6.8.1 Επαναστατικά άσματα – Θούριοι 6.8.2 Η σατιρική αποτύπωση της διάψευσης των ελπίδων 6.9 Προσολωμικοί ποιητές 6.10 Προς την αυταξία της ποίησης: Αθανάσιος Χριστόπουλος και Ιωάννης Βηλαράς 6.11 1800-1820: διαμάχες, αναζητήσεις, πυκνώσεις και πραγματώσεις 6.11.1 Η διαμάχη για την ποιητική έκφραση 6.11.2 Έργα ποιητικής ανανέωσης 6.11.3 Αξιοπρόσεκτες πυκνώσεις και η ανάδυση του δημόσιου λογοτεχνικού χώρου 6.11.4 Ποιητικά έργα της περιόδου 1800-1820 6.12 Η επαναστατική δεκαετία 1821-1830: συνέχειες και ρήξεις 6.13 Ανθολόγιο κειμένων 6.13.1 Μαρίνος Τζάνε Μπουνιαλής, Ο κρητικός πόλεμος 6.13.2 Γεράσιμος Β΄ ο Παλλαδάς, «Ο θρήνος της Κρήτης» 6.13.3 Πέτρος Κατσαΐτης, Κλαθμός Πελοποννήσου 6.13.4 Άνθη ευλαβείας 6.13.5 Ιωάννης Ρίζος του Μανέ, Στοιχειομαχία ήτοι αλληγορική περιγραφή των τεσσάρων στοιχείων, και της μάχης αυτών 6.13.6 Caspar Ludwig Momartz, Βοσπορομαχία ήγουν φιλονεικία Ασίας και Ευρώπης εις το κατάστενον της Κωνσταντινουπόλεως 6.13.7 Βολταίρος – Ευγένιος Βούλγαρης, Μέμνων 6.13.8 Καισάριος Δαπόντες 6.13.8.1 Κήπος χαρίτων 6.13.8.2 Κανών περιεκτικός πολλών εξαιρέτων πραγμάτων 6.13.9 Φαναριώτικα στιχουργήματα – Μισμαγιές 6.13.10 Πολυζώης Κοντός, Νεκρικοί διάλογοι 6.13.11 Αλέξανδρος Κάλφογλου, Ηθική στιχουργία 6.13.12 Μιχαήλ Περδικάρης, Ερμήλος ή Δημοκριθηράκλειτος 6.13.13 Ρήγας, Θούριος ήτοι ορμητικός πατριωτικός ύμνος πρώτος, εις τον ήχον «Μία προσταγή μεγάλη» 6.13.14 Αδαμάντιος Κοραής, Άσμα πολεμιστήριον των εν Αιγύπτω περί ελευθερίας μαχομένων Γραικών 6.13.15 Στέφανος Ξανθόπουλος 6.13.16 Ανδρέας Σιγούρος 6.13.17 Αντώνιος Μαρτελάος 6.13.18 Νικόλαος Κουτούζης 6.13.19 Ρωσσαγγλογάλλος 6.13.20 Αθανάσιος Χριστόπουλος, Λυρικά (έκδ. 1811) 6.13.21 Ιωάννης Βηλαράς 6.13.22 Ιωάννης Ζαμπέλιος, Μέλη ανακρεοντικά 6.13.23 James Thomson – Πλάτων Πετρίδης, Καιρός του έαρος 6.13.24 Κωνσταντίνος Νικολόπουλος, Ωδή εις το έαρ 6.13.25 Κωνσταντίνος Μάνος, Τα κατά Κλεάνθην και Αβροκόμην 6.13.26 Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Βόσπορος εν Βορυσθένει 6.13.27 Διονύσιος Φωτεινός, Νέος Ερωτόκριτος 6.13.28 Δημήτριος Γουζέλης, Η κρίσις του Πάριδος 6.13.29 Γεώργιος Σακελλάριος, Ποιημάτια Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 3 Απάντηση/Λύση 7. Γραμματειακά είδη: η πεζογραφία 7.1 Εισαγωγικά 7.2 Ένα όψιμο «βραχύ χρονικό» 7.3 Η στροφή προς την αφηγηματική πεζογραφία στον φαναριώτικο χώρο 7.3.1 Φιλοθέου πάρεργα 7.3.2 Οι χειρόγραφες μεταφράσεις μυθιστορημάτων 7.4 Η πρώτη έντυπη μετάφραση μυθιστορήματος 7.5 Ο εμπλουτισμός του πεζογραφικού ρεπερτορίου 7.5.1 Ανατολίτικα αφηγήματα 7.5.2 Διαφωτιστικά αφηγήματα 7.5.3 Ο Ρήγας και ο κύκλος του 7.5.3.1 Τα σύμμεικτα, αισθηματικά αναγνώσματα: Σχολείον των ντελικάτων εραστών, Έρωτος αποτελέσματα, Γαλάτεια 7.5.3.2 Ο Ηθικός Τρίπους 7.5.3.3 Ο Νέος Ανάχαρσις: στην υπηρεσία της εθνικής αυτογνωσίας 7.5.4 Σάτιρα και κοινωνική κριτική 7.5.5 Μελλοντολογίες 7.5.6 Η αναβίωση των αρχαιόγλωσσων μυθιστορημάτων 7.5.7 Η μετάφραση του Δεκαημέρου του Βοκάκιου 7.6. Στα χρόνια της κορύφωσης του Διαφωτισμού 7.6.1 Πρωτότυπα αφηγήματα 7.6.1.1 Ιωάννης Βηλαράς – Αθανάσιος Ψαλίδας 7.6.1.2 Ο Παπατρέχας 7.6.1.3 Ειδύλλια 7.6.2 Κυρίαρχες τάσεις στη μεταφρασμένη πεζογραφία 7.6.3 Η εμφάνιση του εξωτικού μυθιστορήματος 7.6.4 Η πρώτη μετάφραση αγγλικού μυθιστορήματος 7.6.5 Ο Κούμας μεταφραστής του Βίλαντ 7.6.6 Το «φιλοσοφικό παραμύθι» του Βολταίρου 7.7 Επτάνησα 7.8 Ανθολόγιο κειμένων 7.8.1 Ευθύμιος Ιερομόναχος, Χρονικό του Γαλαξιδιού 7.8.2 Νικόλαος Μαυροκορδάτος, Φιλοθέου πάρεργα 7.8.3 Φενελόν – Δημήτριος Προκοπίου Πάμπερης, Αι Τύχαι του Τηλεμάχου 7.8.4 Μιχαήλ Τσερβάντες, Δον Κισότης 7.8.5 Φενελόν – Αθανάσιος Σκιαδάς, Τύχαι Τηλεμάχου 7.8.6 Αραβικόν μυθολογικόν 7.8.7 Ρετίφ – Ρήγας, «Ο νέος εξωμερίτης», Σχολείον των ντελικάτων εραστών 7.8.8 Ιωάννης Καρατζάς, Έρωτος αποτελέσματα 7.8.9 Γκέσνερ – Αντώνιος Κορωνιός, Ο πρώτος ναύτης 7.8.10 Αβάς Μπαρτελεμί – Ρήγας Βελεστινλής, Ο Νέος Ανάχαρσις 7.8.11 Αληθής ηστορία 7.8.12 Προφητεία του μακαρίου ιερομονάχου Αγαθαγγέλου 7.8.13 Μερσιέ – Στέφανος Δημητριάδης, Απανθίσματα έκ τινος βιβλίου ετερογλώσσου 7.8.14 Ιωάννης Βηλαράς, Ο Λογιότατος ταξιδιώτης 7.8.15 Αδαμάντιος Κοραής, Ο Παπατρέχας 7.8.16 Στέφανος Καραθεοδωρής, Ειδύλλια 7.8.17 Σατομπριάν – Κωνσταντίνος Σταμάτης, Αταλά ή οι έρωτες δύο αγρίων εγχωρίων της Αμερικής 7.8.18 Μπερναρντέν ντε Σεν-Πιερ – Νικόλαος Σ. Πίκκολος, Κατά Παύλον και Βιργινίαν 7.8.19 Βολταίρος – Δ. Ν. Ισκεντέρης, Τα περί τον Σαδίκην ή την ειμαρμένην 7.8.20 Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου, Αυτοβιογραφία Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 3 Απάντηση/Λύση 8. Γραμματειακά είδη: το θέατρο 8.1 Εισαγωγή 8.1.1 Η προϊστορία 8.1.2 Από το θεατρικό ανάγνωσμα στη σκηνική εμπειρία 8.1.3 Η νεωτερικότητα του θεάτρου 8.2 Πρωτότυπα κείμενα ως το τέλος του 18ου αιώνα 8.2.1 Σατιρικά κείμενα από τον φαναριώτικο χώρο 8.2.2 Η επτανησιακή παραγωγή 8.3 Η σταδιακή καλλιέργεια των μεταφράσεων 8.3.1 Χειρόγραφες μεταφράσεις στον φαναριώτικο χώρο 8.3.1.1 Μολιέρος 8.3.1.2 Γκολντόνι 8.3.2 Η εξάπλωση του μεταφραστικού φαινομένου 8.3.2.1 Η πρώτη έντυπη μετάφραση 8.3.2.2 Μεταστάσιο 8.3.2.3 Γκολντόνι 8.4 Το θέατρο κατά τις τρεις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα 8.4.1 Η αναβίωση του αρχαίου δράματος 8.4.2 Αρχαιόθεμα δράματα 8.4.3 Οι τραγωδίες του Βολταίρου και του Αλφιέρι 8.4.4 Οι μεταφράσεις από το γερμανόφωνο θέατρο 8.4.5 Οι Επτανήσιοι 8.4.6 Η δεύτερη στιγμή του Μολιέρου 8.4.7 Γυναικεία θεατρική γραφή 8.5 Ανθολόγιο κειμένων 8.5.1 Αλεξανδροβόδας ο ασυνείδητος 8.5.2 Σαβόγιας Ρούσμελης, Η κωμωδία των ψευτογιατρών 8.5.3 Δημήτριος Γουζέλης, Ο Χάσης 8.5.4 Μεταστάσιο, Τα Ολύμπια 8.5.5 Μητιώ Σακελλαρίου, «Πρόλογος προς τας ευμενείς αναγινωσκούσας», Η πατρική αγάπη ή η ευγνώμων δούλη και η πανούργος χήρα 8.5.6 Γεώργιος Λασσάνης, Αρμόδιος και Αριστογείτων 8.5.7 Μολιέρος – Κωνσταντίνος Οικονόμος, Ο Φιλάργυρος Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 3 Απάντηση/Λύση 9. Η κωδικοποίηση της λογοτεχνίας: λογοτεχνική θεωρία και κριτική 9.1 Η αναζήτηση ορολογίας για τα πεζογραφικά είδη 9.2 Λογοτεχνική θεωρία: εγχειρίδια ποιητικής και μετρικής 9.3 Πρώιμα δείγματα νεοελληνικής κριτικής τη δεκαετία του 1810 Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Κριτήριο αξιολόγησης 2 Απάντηση/Λύση 10. Ο ελληνικός Τύπος: εφημερίδες και περιοδικά 10.1 Η εμφάνιση του ελληνικού Τύπου 10.1.1 Γύρω από τους όρους «εφημερίς» και «περιοδικό» 10.2 Η γένεση του ειδησεογραφικού Τύπου 10.2.1 Ο Ταχυδρόμος της Βιέννης 10.2.2 Η Εφημερίς της Βιέννης (1790-1797) 10.3 Ο προεπαναστατικός Τύπος 10.3.1 Τα ειδησεογραφικά φύλλα 10.3.1.1 Ειδήσεις διά τα Ανατολικά Μέρη (1811) 10.3.1.2 Ο Ελληνικός Τηλέγραφος (1812-1836) 10.3.2 Τα φιλολογικά περιοδικά: Βιέννη – Παρίσι 10.3.2.1 Ο Ερμής ο Λόγιος (1811-1821) 10.3.2.2 Η Καλλιόπη (1819-1821) 10.3.2.3 Ο Φιλολογικός Τηλέγραφος (1817-1821) 10.3.2.4 Η Μέλισσα (1819-1821) 10.3.2.5 Αθηνά και Μουσείον 10.4 Ο Τύπος στα Ιόνια νησιά 10.5 Οι εφημερίδες του Αγώνα Βιβλιογραφία/Αναφορές Κριτήρια αξιολόγησης Κριτήριο αξιολόγησης 1 Απάντηση/Λύση Γλωσσάρι Λεξικό λογοτεχνικών και άλλων όρων Βιβλιογραφία/Αναφορές Ευρετήριο αντιστοίχισης ελληνικών και ξένων επιστημονικών όρων