Anlatibilim

Description

ÖNSÖZ Anlatıbilim alanında ilk yazım Varlık dergisinde çıktı. Buna vesile olan kişi ise Adalet Ağaoğlu’ydu. ODTÜ’deki doktora derslerimize zaman zaman yazarlar konuk olurdu. Bunlardan birinde hocamız Ayten Hanım (Ayten Bear) derse Dar Zamanlar Üçlemesi’nin yazarını davet etmişti. O günkü derste “Bir Düğün Gecesi’nde Anlatı Tekniği ve Yazınsal Modernizm” başlıklı bir sunum yaptım. Adalet Hanım’ın anlattıklarıma ilgisi üst düzeydeydi. Yapıtlarını 12 Mart romanı olarak yaftalayanların onlardaki teknik boyutu görememelerinden yakınıyordu. O gün Adalet Hanım’la roman tekniği üzerine güzel bir sohbet ettik. Aradan birkaç hafta geçti ve Joshua Bear hocamız bana Adalet Hanım’ın mesajını iletti. Adalet Hanım o günkü sunumumu makale haline getirip getiremeyeceğimi soruyordu. Ben de hemen işe koyuldum ve notlarımı toparladım, sunumu makale haline getirerek kendisine ilettim. Daha sonraki bir söyleşide bu çalışmaya atıfta bulunarak, yazıyı tekrar okuduğunu ve mutluluktan çığlık attığını söylüyordu. Yazımı bizzat kendisi dergide yayımlattı. Bu yazıya o kadar olumlu tepkiler aldım ki, ülkemizde anlatıbilim alanındaki çalışmalara ilgi ve ihtiyacın büyük olduğunu görerek araştırmalarımı özellikle bu alanda yoğunlaştırdım. Bu sürecin başında Nursel İçöz ve Deniz Arslan’dan aldığım desteği de anmalıyım. Fikrim olgunlaşınca danışmanım Margaret J. M. Sönmez ile anlatıbilim çalışmaya tam olarak karar verdim. Görece yapısalcı Klasik Anlatıbilim okumalarım Jochen Rehbein vesilesiyle gittiğim Hamburg ICN’de tanıştığım H. Christopher Meister, Wolf Schmidt, Stephanie Neu ve daha sonra tanışıp dost olduğumuz ENN (European Narratology Network)’den John Pier gibi anlatıbilimcilerin de katkılarıyla kuramsal okumalarım derinlik ve vizyon kazandı. Bu süreçte kitaplık boyuta erişen yazılarım, Hece dergisinin çok kıymetli editoryal teşviği ve başta değerli hocam M. Naci Kayaoğlu olmak üzere dile ve anlatısal metinlere ilgili bütün dostlarımın moral desteği sayesinde şimdi toplu olarak okurla buluşuyor. Büyük çoğunluğu Hece’de yayımlanmış olan bu makalelere başka dergilerde yayımlamış olduğum makaleler de tamamen ya da kısmen eklendi. “Temsil, Gösterme ve Referansiyel İşlevin Tersine Çevrilmesi” konulu makaleyi ise tamamlayıcı rolü açısından özellikle bu kitap için yazdım ve bugüne kadar başka hiçbir yerde yayımlamadım. Önemli bir boşluğu dolduracağına inandığım bu çalışmanın; anlatıbilimsel merakı canlı, nitelikli okurun bundan sonraki kuramsal okumalarına yeni ufuklar kazandırmasını diliyorum. Mustafa Zeki Çıraklı Trabzon, Şubat 2015