Max Stirner. Jednostka, społeczeństwo, państwo

Description

Max Stirner jest postacią legendarną, lecz jego filozofia - bardzo często symplifikowana i niesłusznie sprowadzana do najbardziej prymitywnej postaci hedonizmu - jest słabo znana. Jedynie - model jednostki obecny w głównym dziele Stirnera - jest powszechnie postrzegany jako sztandarowy przykład projektu istoty społecznie niezakorzenionej lub też radykalnie wykorzenionej z wszelkiej wspólnoty wartości. Sprzyja temu nihilistyczna retoryka samego Stirnera, której sztandarowym przykładem może być motto jego głównego dzieła pt. "Jedyny i jego własność". Brzmi ono: "Ich hab' mein Sach auf Nichts gestellt", co tłumaczy się: "ufundowałem swoją sprawę na nicości". Ponieważ fundamentem koncepcji Stirnera jest jednostka, przy literalnej interpretacji tego hasła otrzymujemy "klasycznie" nihilistyczne założenie, zgodnie z którym "ja" jest "nicością", a projekt Stirnera projektem podmiotu całkowicie pozbawionego jakiejkolwiek stałej i ogólnej treści. Czy jednak "Jedyny" Stirnera rzeczywiście stanowi podmiot całkowicie pozbawiony esencji i asubstancjalny. Dwie koncepcje człowieka...... .......................................................................... 9 I. Historyczno-ideowa geneza stanowiska Stirnera ............................ 45 II. Człowiek jako Jedyny............................................................................... 79 „Religijna świadomość” - źródło marginalizacji dobra jednostki ludzkiej......................................................................................... 86 Odrzucenie esencji w ujęciu bytu człowieka................................... 107 Idea .Jedyności”......................................................................................... 119 Jedyny jako cielesno-duchowa i autonomiczna całość ................. 125 Pojęcie siły: fundament koncepcji Jedynego ................................... 131 III. Człowiek jako istota egoistyczna........................................................ 135 „Swojość”, czyli wolność egoisty.......................................................... 149 Problem osobowości w koncepcji Stirnera....................................... 155 IV. Jedyny jako istota społeczna ................................................................. 167 Między „wojną wszystkich ze wszystkimi” a „społeczną naturą człowieka”............................................................. 168 „Zrzeszenie egoistów” - optymalne środowisko samorealizacji Jedynego .......................................................................... 180 Jedyny: burzyciel czy konformista?..................................................... 194 Państwo jako despotyzm ....................................................................... 203 Odrzucenie przymusu państwowego jako warunek pełnej realizacji postawy uświadomionego egoizmu .................... 219 Wnioski............................................................................................................... 2T1 Bibliografia ...........................................................................................................239 Źródła........................................................................................................... 239 Opracowania ............................................................................................. 251 Indeks................................................................................................................... 261